ანა ფრანკის სიკვდილიდან 77 წლის შემდეგ გაარკვიეს, სავარაუდოდ, ვინ გასცა მისი ოჯახის სამალავი
ფოტო: Getty Images / The Jewish Cultural Quarter of Amsterdam
სულ ცოტა ხნის წინ დასრულებულმა გამოძიებამ, რომელშიც აშშ-ის გამოძიების ფედერალური ბიუროს ყოფილი თანამშრომელიც იყო ჩართული, დაადგინა იმ ეჭვმიტანილის ვინაობა, რომელმაც ანა ფრანკისა და მისი ოჯახის სამალავის შესახებ ნაცისტებს შეატყობინა.
გამოძიების შედეგების მიხედვით, ამსტერდამელმა ებრაელმა, არნოლდ ვან დენ ბერგმა, სავარაუდოდ, თავისი ოჯახის გადარჩენის მიზნით ფრანკები გასცა. რამდენადაც ცნობილია, იგი ამსტერდამის ებრაული საბჭოს წევრი იყო; ეს ორგანო ნაცისტებმა ებრაულ დასახლებებში შექმნეს, თუმცა, საბჭო 1943 წელს დაიშალა, მისი წევრები კი საკონცენტრაციო ბანაკებში მოხვდნენ. ამის მიუხედავად, გამოძიებაში ჩართული მკვლევრები ასკვნიან, რომ ვან დენ ბერგი საკონცენტრაციო ბანაკში არ გაუგზავნიათ. არსებობს მოსაზრებაც, რომ ებრაული საბჭოს წევრი ნაცისტებს ინფორმაციას აწვდიდა.
"როცა ვან დენ ბერგმა დაკარგა დაცვის ყველა ის ბერკეტი, რომელიც საკონცენტრაციო ბანაკში გაგზავნისგან იხსნიდა, მას მოუწია, ნაცისტებისთვის მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მიეწოდებინა თავისი კავშირების შესახებ, რათა ის და მისი ცოლი გადარჩენილიყვნენ", — ჰყვება FBI-ის ყოფილი აგენტი, ვინს პენკოუკი.
არნოლდ ვან დენ ბერგი
ფოტო: CBS News
პენკოუკის გარდა, ექვსწლიან პროცესში ჩართულები იყვნენ ისტორიკოსები და სხვა ექსპერტები, რომლებმაც "ცივი საქმის" გასახსნელად გამოძიების თანამედროვე მეთოდები გამოიყენეს, მათ შორის, კომპიუტერული ალგორითმი ფრანკების ოჯახსა და სხვა ადამიანებს შორის კავშირების დასადგენად.
გამოძიების გუნდის თქმით, მათ ასევე იპოვეს ხელჩასაჭიდი არგუმენტი, რომელიც მიუთითებდა, რომ ოტო ფრანკმა (ანას მამა, რომელიც საკონცენტრაციო ბანაკიდან ცოცხალი დაბრუნდა) სამალავის გამცემის ვინაობა იცოდა, თუმცა, არ გაუმჟღავნებია.
წინა გამოძიების მასალებში ინახება ოტო ფრანკისთვის გაგზავნილი ანონიმური წერილიც, სადაც სამალავის გამცემად სწორედ არნოლდ ვან დენ ბერგი სახელდება.
პენკოუკის აზრით, იმ ფაქტს, რომ ოტო ფრანკს ვან დენ ბერგის ჩადენილი არასდროს გაუმხელია, შეიძლება ანტისემიტური გარემო ხსნიდეს.
"ალბათ იფიქრა, თუკი ამას ხელახლა ამოვატივტივებ, ცეცხლს ისევ გააღვივებსო", — დასძენს გამომძიებელი, — "თუმცა, უნდა გვახსოვდეს, რომ ვან დენ ბერგიც ებრაელი იყო და საკუთარი თავის გადასარჩენად ნაცისტებისგან უდიდესი წნეხის ქვეშ იმყოფებოდა".
ნიდერლანდური გაზეთის ცნობით, ვან დენ ბერგი 1950 წელს გარდაიცვალა.
უახლესი გამოძიების შედეგებს გამოეხმაურა ანა ფრანკის მუზეუმიც, რომელმაც გამომძიებელთა გუნდს თავისი არქივით სარგებლობის უფლება მისცა. მუზეუმის აღმასრულებელი დირექტორის, რონალდ ლეოპოლდის აზრით, კვლევით "მნიშვნელოვანი ახალი ინფორმაცია და განმაცვიფრებელი ჰიპოთეზა შევიტყვეთ, რომელიც უფრო მომდევნო და კიდევ უფრო სიღრმისეული გამოძიებისათვის მყარ ნიადაგს ამზადებს".
ოტო ფრანკს ხელში უჭირავს ლიტერატურული ჯილდო, რომელიც მას წიგნის, ანა ფრანკის დღიურის, მილიონი ასლის გაყიდვისთვის გადაეცა. ლონდონი, 1971 წელი.
ფოტო: AP / Dave Caulkin
წარმოშობით ებრაელი ანა ფრანკი 1945 წლის ზამთარში, ბერგენ-ბელზენის საკონცენტრაციო ბანაკში გარდაიცვალა. ნაცისტური პოლიტიკის გამო, გერმანიაში დაბადებულ ანას, თავის ოჯახთან ერთად, ჯერ ნიდერლანდებში გადასახლება მოუწია, შემდეგ კი — ორი წლის განმავლობაში, ამსტერდამის ერთ-ერთი საწარმოს ოფისის მეორე მხარეს, სამალავში ცხოვრება. სამალავში ყოფნისას ანა დღიურს წერდა და ომის დასრულების შემდეგ მის გამოქვეყნებას ფიქრობდა. ფრანკების ოჯახის დაპატიმრების შემდეგ, დღიურები ოტოს თანამშრომლებმა, მიპ გისმა და ბეპ ვოსკაილმა იპოვეს, რომლებმაც ტექსტი ომის დასრულებამდე შეინახეს, მერე კი, ოჯახიდან გადარჩენილ ერთადერთ წევრს, ანას მამას გადასცეს. ოტომ თავისი შვილის ოცნება აასრულა და დღიურები წიგნად გამოსცა, მას შემდეგ კი ანა ფრანკის დღიური ნაცისტების დანაშაულებრივი რეჟიმის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მტკიცებულებაა. დღესდღეობით, მთელ მსოფლიოში მისი 30 მილიონზე მეტი ეგზემპლარია გაყიდული.
-
მართვის მოწმობის აღება მარტივდება მართვის მოწმობის აღება მარტივდება
გადახედვა
-
ვაშლოვანი | მოგზაურობა საქართველოს ცოცხალ უდაბნოში — მომთაბარე პოდკასტი #2 ვაშლოვანი | მოგზაურობა საქართველოს ცოცხალ უდაბნოში — მომთაბარე პოდკასტი #2
-
მთავრობის დადგენილებით, სახლ-მუზეუმები მწერალთა სახლის მმართველობის სფეროში ექცევიან მთავრობის დადგენილებით, სახლ-მუზეუმები მწერალთა სახლის მმართველობის სფეროში ექცევიან
გადახედვა
-
Tbilisi art fair 2026 გაიხსნა — ღონისძიების ოფიციალური მზღვეველია ალდაგი Tbilisi art fair 2026 გაიხსნა — ღონისძიების ოფიციალური მზღვეველია ალდაგი
-
ComCom-მა ტელეკომპანია "ფორმულა" ₾2 500-ით დააჯარიმა ComCom-მა ტელეკომპანია "ფორმულა" ₾2 500-ით დააჯარიმა
გადახედვა
-
22 მაისს მეგარაკეტა Starship V3-ს გაუშვებენ — როგორ ვუყუროთ 22 მაისს მეგარაკეტა Starship V3-ს გაუშვებენ — როგორ ვუყუროთ
გადახედვა
-
საგამოძიებო სამსახური: თეთრიწყაროს მერიის 2 თანამშრომელი ქრთამის აღებისთვის დააკავეს საგამოძიებო სამსახური: თეთრიწყაროს მერიის 2 თანამშრომელი ქრთამის აღებისთვის დააკავეს
გადახედვა
-
PACE-ის მონიტორინგის კომიტეტი: საქართველოში ამჟამად არ არსებობს პირობები ჭეშმარიტად დემოკრატიული არჩევნების ჩასატარებლად PACE-ის მონიტორინგის კომიტეტი: საქართველოში ამჟამად არ არსებობს პირობები ჭეშმარიტად დემოკრატიული არჩევნების ჩასატარებლად
გადახედვა
-
ისწავლე საქართველოს ბანკის ნიკა გუჯეჯიანის სახელობის სტიპენდიით ახლა უკვე მადრიდში ისწავლე საქართველოს ბანკის ნიკა გუჯეჯიანის სახელობის სტიპენდიით ახლა უკვე მადრიდში
-
სახლში ფეხშიშველი სიარული — რატომ გრძნობს სხეული შვებას ფეხსაცმლის გახდის შემდეგ სახლში ფეხშიშველი სიარული — რატომ გრძნობს სხეული შვებას ფეხსაცმლის გახდის შემდეგ
-
ლევან ხაბეიშვილს 2 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიესაჯა ლევან ხაბეიშვილს 2 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიესაჯა
გადახედვა
-
ოკუპირებულ ხურვალეთში გამყოფ ხაზთან მცხოვრები ვალია ვანიშვილი დღეს დაკრძალეს ოკუპირებულ ხურვალეთში გამყოფ ხაზთან მცხოვრები ვალია ვანიშვილი დღეს დაკრძალეს
გადახედვა
-
კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო საოჯახო კალათის პროგრამაში შემავალი საბაზისო პროდუქტების შესახებ საინფორმაციო პორტალს ქმნის კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო საოჯახო კალათის პროგრამაში შემავალი საბაზისო პროდუქტების შესახებ საინფორმაციო პორტალს ქმნის
გადახედვა
-
ირაკლი კუპრაძე თანაგუნდელებთან ერთად გურიასა და აჭარაში ადგილობრივ მოსახლეობას შეხვდა ირაკლი კუპრაძე თანაგუნდელებთან ერთად გურიასა და აჭარაში ადგილობრივ მოსახლეობას შეხვდა
გადახედვა
-
"ლელო — ძლიერი საქართველო" "მოქალაქეების მხარდაჭერისა და კოორდინაციის ცენტრს" ქმნის "ლელო — ძლიერი საქართველო" "მოქალაქეების მხარდაჭერისა და კოორდინაციის ცენტრს" ქმნის
გადახედვა
-
Meta-მ 8000 თანამშრომელი გაათავისუფლა Meta-მ 8000 თანამშრომელი გაათავისუფლა
გადახედვა
-
სალომე ზურაბიშვილი: არანაირი ბოიკოტი აღარ შეიძლება, ეს იქნება წინააღმდეგობა დღევანდელ რეჟიმთან, რომელსაც დაერქმევა არჩევნები სალომე ზურაბიშვილი: არანაირი ბოიკოტი აღარ შეიძლება, ეს იქნება წინააღმდეგობა დღევანდელ რეჟიმთან, რომელსაც დაერქმევა არჩევნები
გადახედვა
-
Kingdom Come-ის სტუდია ბეჭდების მბრძანებლის როლურ თამაშს ამზადებს Kingdom Come-ის სტუდია ბეჭდების მბრძანებლის როლურ თამაშს ამზადებს
გადახედვა
-
რატომ ღირს დიუშენის დაავადების მედიკამენტები ძვირი და გვაქვს, თუ არა "ფარმაცევტულ მაფიასთან" საქმე — მკვლევარი ზაალ კოკაია რატომ ღირს დიუშენის დაავადების მედიკამენტები ძვირი და გვაქვს, თუ არა "ფარმაცევტულ მაფიასთან" საქმე — მკვლევარი ზაალ კოკაია
გადახედვა
-
თეგეტამ Datamind-თან პარტნიორობით მონაცემთა მართვის სისტემა გარდაქმნა თეგეტამ Datamind-თან პარტნიორობით მონაცემთა მართვის სისტემა გარდაქმნა
-
ამ ადამიანს აუხსნას ვინმემ, რომ საქართველო არ აპირებს დაადგეს არც უკრაინის და არც მოლდოვის მიერ არჩეულ, EU-სკენ მიმავალ გზას — შალვა პაპუაშვილი პეტერ ფიშერს ამ ადამიანს აუხსნას ვინმემ, რომ საქართველო არ აპირებს დაადგეს არც უკრაინის და არც მოლდოვის მიერ არჩეულ, EU-სკენ მიმავალ გზას — შალვა პაპუაშვილი პეტერ ფიშერს
გადახედვა
კომენტარები