ანა ფრანკის სიკვდილიდან 77 წლის შემდეგ გაარკვიეს, სავარაუდოდ, ვინ გასცა მისი ოჯახის სამალავი
ფოტო: Getty Images / The Jewish Cultural Quarter of Amsterdam
სულ ცოტა ხნის წინ დასრულებულმა გამოძიებამ, რომელშიც აშშ-ის გამოძიების ფედერალური ბიუროს ყოფილი თანამშრომელიც იყო ჩართული, დაადგინა იმ ეჭვმიტანილის ვინაობა, რომელმაც ანა ფრანკისა და მისი ოჯახის სამალავის შესახებ ნაცისტებს შეატყობინა.
გამოძიების შედეგების მიხედვით, ამსტერდამელმა ებრაელმა, არნოლდ ვან დენ ბერგმა, სავარაუდოდ, თავისი ოჯახის გადარჩენის მიზნით ფრანკები გასცა. რამდენადაც ცნობილია, იგი ამსტერდამის ებრაული საბჭოს წევრი იყო; ეს ორგანო ნაცისტებმა ებრაულ დასახლებებში შექმნეს, თუმცა, საბჭო 1943 წელს დაიშალა, მისი წევრები კი საკონცენტრაციო ბანაკებში მოხვდნენ. ამის მიუხედავად, გამოძიებაში ჩართული მკვლევრები ასკვნიან, რომ ვან დენ ბერგი საკონცენტრაციო ბანაკში არ გაუგზავნიათ. არსებობს მოსაზრებაც, რომ ებრაული საბჭოს წევრი ნაცისტებს ინფორმაციას აწვდიდა.
"როცა ვან დენ ბერგმა დაკარგა დაცვის ყველა ის ბერკეტი, რომელიც საკონცენტრაციო ბანაკში გაგზავნისგან იხსნიდა, მას მოუწია, ნაცისტებისთვის მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მიეწოდებინა თავისი კავშირების შესახებ, რათა ის და მისი ცოლი გადარჩენილიყვნენ", — ჰყვება FBI-ის ყოფილი აგენტი, ვინს პენკოუკი.
არნოლდ ვან დენ ბერგი
ფოტო: CBS News
პენკოუკის გარდა, ექვსწლიან პროცესში ჩართულები იყვნენ ისტორიკოსები და სხვა ექსპერტები, რომლებმაც "ცივი საქმის" გასახსნელად გამოძიების თანამედროვე მეთოდები გამოიყენეს, მათ შორის, კომპიუტერული ალგორითმი ფრანკების ოჯახსა და სხვა ადამიანებს შორის კავშირების დასადგენად.
გამოძიების გუნდის თქმით, მათ ასევე იპოვეს ხელჩასაჭიდი არგუმენტი, რომელიც მიუთითებდა, რომ ოტო ფრანკმა (ანას მამა, რომელიც საკონცენტრაციო ბანაკიდან ცოცხალი დაბრუნდა) სამალავის გამცემის ვინაობა იცოდა, თუმცა, არ გაუმჟღავნებია.
წინა გამოძიების მასალებში ინახება ოტო ფრანკისთვის გაგზავნილი ანონიმური წერილიც, სადაც სამალავის გამცემად სწორედ არნოლდ ვან დენ ბერგი სახელდება.
პენკოუკის აზრით, იმ ფაქტს, რომ ოტო ფრანკს ვან დენ ბერგის ჩადენილი არასდროს გაუმხელია, შეიძლება ანტისემიტური გარემო ხსნიდეს.
"ალბათ იფიქრა, თუკი ამას ხელახლა ამოვატივტივებ, ცეცხლს ისევ გააღვივებსო", — დასძენს გამომძიებელი, — "თუმცა, უნდა გვახსოვდეს, რომ ვან დენ ბერგიც ებრაელი იყო და საკუთარი თავის გადასარჩენად ნაცისტებისგან უდიდესი წნეხის ქვეშ იმყოფებოდა".
ნიდერლანდური გაზეთის ცნობით, ვან დენ ბერგი 1950 წელს გარდაიცვალა.
უახლესი გამოძიების შედეგებს გამოეხმაურა ანა ფრანკის მუზეუმიც, რომელმაც გამომძიებელთა გუნდს თავისი არქივით სარგებლობის უფლება მისცა. მუზეუმის აღმასრულებელი დირექტორის, რონალდ ლეოპოლდის აზრით, კვლევით "მნიშვნელოვანი ახალი ინფორმაცია და განმაცვიფრებელი ჰიპოთეზა შევიტყვეთ, რომელიც უფრო მომდევნო და კიდევ უფრო სიღრმისეული გამოძიებისათვის მყარ ნიადაგს ამზადებს".
ოტო ფრანკს ხელში უჭირავს ლიტერატურული ჯილდო, რომელიც მას წიგნის, ანა ფრანკის დღიურის, მილიონი ასლის გაყიდვისთვის გადაეცა. ლონდონი, 1971 წელი.
ფოტო: AP / Dave Caulkin
წარმოშობით ებრაელი ანა ფრანკი 1945 წლის ზამთარში, ბერგენ-ბელზენის საკონცენტრაციო ბანაკში გარდაიცვალა. ნაცისტური პოლიტიკის გამო, გერმანიაში დაბადებულ ანას, თავის ოჯახთან ერთად, ჯერ ნიდერლანდებში გადასახლება მოუწია, შემდეგ კი — ორი წლის განმავლობაში, ამსტერდამის ერთ-ერთი საწარმოს ოფისის მეორე მხარეს, სამალავში ცხოვრება. სამალავში ყოფნისას ანა დღიურს წერდა და ომის დასრულების შემდეგ მის გამოქვეყნებას ფიქრობდა. ფრანკების ოჯახის დაპატიმრების შემდეგ, დღიურები ოტოს თანამშრომლებმა, მიპ გისმა და ბეპ ვოსკაილმა იპოვეს, რომლებმაც ტექსტი ომის დასრულებამდე შეინახეს, მერე კი, ოჯახიდან გადარჩენილ ერთადერთ წევრს, ანას მამას გადასცეს. ოტომ თავისი შვილის ოცნება აასრულა და დღიურები წიგნად გამოსცა, მას შემდეგ კი ანა ფრანკის დღიური ნაცისტების დანაშაულებრივი რეჟიმის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მტკიცებულებაა. დღესდღეობით, მთელ მსოფლიოში მისი 30 მილიონზე მეტი ეგზემპლარია გაყიდული.
-
ჟურნალისტების დაცვის პლატფორმა: 2025 წელს საქართველოში მედიის მდგომარეობა შემაშფოთებელი ტემპით გაუარესდა ჟურნალისტების დაცვის პლატფორმა: 2025 წელს საქართველოში მედიის მდგომარეობა შემაშფოთებელი ტემპით გაუარესდა
გადახედვა
-
ლავროვი: აშშ არ დაკმაყოფილდება მხოლოდ ვენესუელით, ირანითა და კუბით ლავროვი: აშშ არ დაკმაყოფილდება მხოლოდ ვენესუელით, ირანითა და კუბით
გადახედვა
-
გაეროს ბირთვული ენერგიის სააგენტო ადასტურებს, რომ ირანის ბირთვული ობიექტი დაბომბვის შედეგად დაზიანდა გაეროს ბირთვული ენერგიის სააგენტო ადასტურებს, რომ ირანის ბირთვული ობიექტი დაბომბვის შედეგად დაზიანდა
გადახედვა
-
ლიბერთი ბანკის განცხადება ლიბერთი ბანკის განცხადება
-
გარკვეული ჯიშის ძაღლების მოშენებაზე მორატორიუმი წესდება — ჯიშების ჩამონათვალი და ვადები გარკვეული ჯიშის ძაღლების მოშენებაზე მორატორიუმი წესდება — ჯიშების ჩამონათვალი და ვადები
გადახედვა
-
"მიწა ხარ და მიწად იქეცი" — ლევან მახაშვილი ოპოზიციის ალიანსს "ბიბლიურ შეგონებას" ადარებს "მიწა ხარ და მიწად იქეცი" — ლევან მახაშვილი ოპოზიციის ალიანსს "ბიბლიურ შეგონებას" ადარებს
გადახედვა
-
ირანში მომხდარ სასიკვდილო დარტყმებამდე, CIA ხამენეის თვეების განმავლობაში აკვირდებოდა — აიათოლას მკვლელობის დეტალები ირანში მომხდარ სასიკვდილო დარტყმებამდე, CIA ხამენეის თვეების განმავლობაში აკვირდებოდა — აიათოლას მკვლელობის დეტალები
გადახედვა
-
შსს: "ლიბერთი ბანკის" ხანძართან დაკავშირებით, გამოძიება სხვისი ნივთის დაზიანების ბრალდებით დაიწყეს შსს: "ლიბერთი ბანკის" ხანძართან დაკავშირებით, გამოძიება სხვისი ნივთის დაზიანების ბრალდებით დაიწყეს
გადახედვა
-
ჩეჩენი ბიზნესმენი, უმარ ჯაბრაილოვი, რომელიც ეფსტინის ფაილებში ფიგურირებდა, მოსკოვში გარდაცვლილი იპოვეს ჩეჩენი ბიზნესმენი, უმარ ჯაბრაილოვი, რომელიც ეფსტინის ფაილებში ფიგურირებდა, მოსკოვში გარდაცვლილი იპოვეს
გადახედვა
-
წელს, გამონაკლისის სახით, სკოლაში დარეგისტრირებას შეძლებენ ბავშვები, რომელთაც 6 წელი 31 დეკემბრამდე შეუსრულდებათ წელს, გამონაკლისის სახით, სკოლაში დარეგისტრირებას შეძლებენ ბავშვები, რომელთაც 6 წელი 31 დეკემბრამდე შეუსრულდებათ
გადახედვა
-
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი ამერიკელებს მოუწოდებს, ახლო აღმოსავლეთი დატოვონ აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი ამერიკელებს მოუწოდებს, ახლო აღმოსავლეთი დატოვონ
გადახედვა
-
flightradar24: ბოლო 4 დღეში ახლო აღმოსავლეთის 7 აეროპორტში 9500-ზე მეტი რეისი გაუქმდა flightradar24: ბოლო 4 დღეში ახლო აღმოსავლეთის 7 აეროპორტში 9500-ზე მეტი რეისი გაუქმდა
გადახედვა
-
ბიზნესმენი ილია წულაია ომანში მყოფ საქართველოს მოქალაქეებს 120-კაციანი კერძო რეისით თბილისში უფასო გადმოფრენას სთავაზობს ბიზნესმენი ილია წულაია ომანში მყოფ საქართველოს მოქალაქეებს 120-კაციანი კერძო რეისით თბილისში უფასო გადმოფრენას სთავაზობს
გადახედვა
-
კრეტაზე, საზღვაო ბაზაზე, საქართველოს მოქალაქე სავარაუდო ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს კრეტაზე, საზღვაო ბაზაზე, საქართველოს მოქალაქე სავარაუდო ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს
გადახედვა
-
გიორგი შარაშიძე: ყველა ის პარტია, რომელიც ამ გაერთიანებაშია, ყოფილი "ნაცია", ოფიციალურადაც და დნმ-ითაც გიორგი შარაშიძე: ყველა ის პარტია, რომელიც ამ გაერთიანებაშია, ყოფილი "ნაცია", ოფიციალურადაც და დნმ-ითაც
გადახედვა
-
ეს ნიშნავს, რომ საქართველოში დემოკრატიული ძალები მზად არიან აიღონ ინიციატივა და იმოქმედონ ქვეყნის გადასარჩენად — სალომე ზურაბიშვილი ოპოზიციური პარტიების ალიანსზე ეს ნიშნავს, რომ საქართველოში დემოკრატიული ძალები მზად არიან აიღონ ინიციატივა და იმოქმედონ ქვეყნის გადასარჩენად — სალომე ზურაბიშვილი ოპოზიციური პარტიების ალიანსზე
გადახედვა
-
ეს შეთანხმება პოლიტიკური სპექტრის დემოკრატიული გადატვირთვის დოკუმენტია — თამარ ჩერგოლეიშვილი ოპოზიციურ ალიანსზე ეს შეთანხმება პოლიტიკური სპექტრის დემოკრატიული გადატვირთვის დოკუმენტია — თამარ ჩერგოლეიშვილი ოპოზიციურ ალიანსზე
გადახედვა
-
საქართველოს მოქალაქეებისთვის ომანიდან და საუდის არაბეთიდან სპეცრეისები შესრულდება საქართველოს მოქალაქეებისთვის ომანიდან და საუდის არაბეთიდან სპეცრეისები შესრულდება
გადახედვა
-
ბედნიერი ვარ, როცა ამ შეთანხმებას ვხედავ და ოპოზიციის პასუხისმგებლობის მაღალ ხარისხს ვუყურებ — ელენე ხოშტარია ოპოზიციური პარტიების ალიანსზე ბედნიერი ვარ, როცა ამ შეთანხმებას ვხედავ და ოპოზიციის პასუხისმგებლობის მაღალ ხარისხს ვუყურებ — ელენე ხოშტარია ოპოზიციური პარტიების ალიანსზე
გადახედვა
-
ანა დოლიძე: მე ვარ იმ უმრავლესობასთან ერთად, რომელიც საკუთარ თავს ხედავს "ნაციონალური მოძრაობის" მიღმა ანა დოლიძე: მე ვარ იმ უმრავლესობასთან ერთად, რომელიც საკუთარ თავს ხედავს "ნაციონალური მოძრაობის" მიღმა
გადახედვა
-
წუხელ ლიბერთი ბანკის სათავო ოფისში ხანძარი გაჩნდა წუხელ ლიბერთი ბანკის სათავო ოფისში ხანძარი გაჩნდა
გადახედვა
კომენტარები