2021 წლის ივლისსა და აგვისტოში ვანის არქეოლოგიურ მუზეუმში საქართველოს ეროვნული მუზეუმის და საქართველოში იტალიის საელჩოს ორგანიზებით გამოფენა "სიცოცხლე და სიკვდილი — დიდებული პომპეი" გაიმართება. საქართველოში პირველად იქნება წარმოდგენილი ანტიკური სამყაროს ისტორიის მნიშვნელოვანი ეპიზოდი, რომელსაც ახალი წელთ აღრიცხვით 79 წლის 24 აგვისტოს, ვულკან ვეზუვის ამოფრქვევის შედეგად ფერფლით დაფარული დიდებული რომაული ქალაქის, პომპეის ისტორია ეწოდება. მას შემდეგ, რაც 1748 წელს პომპეის ისტორიის გაცოცხლება მისი აღმოჩენით დაიწყო, ის, როგორც კარგად შემონახული ქალაქი, ანტიკური კულტურის კვლევის ერთ-ერთი მთავარი წყარო გახდა.

2020 წელს, ათწლიანი სამუშაოების შემდეგ, განახლებული ვანის მუზეუმში "სიცოცხლე და სიკვდილი — დიდებული პომპეი" პირველი დროებითი გამოფენა გაიმართება. მნახველს შესაძლებლობა ექნება იხილოს მრავალფეროვანი მასალა პომპეის არქეოლოგიური პარკიდან. ექსპოზიცია სპეციალურად საქართველოსთვის მომზადდა.

სიმბოლურია, რომ გამოფენას ვანი მასპინძლობს, რომელსაც მსოფლიო სამეცნიერო საზოგადოება "ძველი კოლხეთის პომპეის" სახელით იცნობს. Vani une Pompéi géorgienne — ასე ეწოდება ოთარ ლორთქიფანიძის წიგნს, რომელიც 1995 წელს საფრანგეთში გამოიცა. ვანი — ძვ. წელთ აღრიცხვით VIII-I საუკუნეებში კოლხეთის სამეფოს მთავარი რელიგიური ცენტრი — ასევე სასტიკად იქნა განადგურებული, თუმცა არა ვულკანის, არამედ მტრის ხელით. დღეს კი, ისევე როგორც პომპეიში, ვანის ნაქალაქარის ვრცელ ტერიტორიაზე განლაგებულ სატაძრო ქალაქის ნანგრევებს შორის სეირნობა დროში გამოგაზურებთ, განახლებულ მუზეუმში წარმოდგენილი არქეოლოგიური არტეფაქტები კი ერთად გააცოცხლებენ ანტიკური სამყაროს ამ ორი გამორჩეული ქალაქის დიდებულ წარსულს.

გამოფენის მხარდამჭერია თიბისი. ერთობლივად განხორციელებული არაერთი წარმატებული პროექტის შემდეგ, საქართველოს ეროვნული მუზეუმი და თიბისი, ვანის არქეოლოგიური მუზეუმის პოპულარიზაციის მიზნით, მასშტაბურ, გრძელვადიან თანამშრომლობას აგრძელებენ. თიბისი, უკვე მესამე წელია, აქტიურად თანამშრომლობს ქვეყნის წამყვან სამეცნიერო, კულტურულ და საგანმანათლებლო ინსტიტუციასთან — საქართველოს ეროვნულ მუზეუმთან. ამ პარტნიორობის ფარგლებში არაერთი სასარგებლო ინიციატივა განხორციელდა, რომელიც საზოგადოებას ახალი ცოდნის მიღების და მუდმივი აღმოჩენების კეთების საშუალებას თანამედროვე ფორმატების მეშვეობით აძლევს.

აღნიშნული გამოფენა ორი ქვეყნის ინსტიტუციებს შორის მჭიდრო თანამშრომლობის შედეგია. 2017-2019 წლებში საქართველოში იტალიის რესპუბლიკის საელჩოს და საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ორგანიზებით, ეროვნულ გალერეაში წარმოდგენილი იყო იტალიური რენესანსისა და ბაროკოს, მოდერნისტული და პოსტმოდერნისტული ეტაპების უმნიშვნელოვანესი ავტორების შედევრები: მიქელანჯელო ბუონაროტის, სანდრო ბოტიჩელის, ტიციან ვეჩელიოს, რაფაელ სანციოს, ლორენცო ბერნინის, მიქელანჯელო პისტოლეტოს, ჯორჯო დე კირიკოს და სხვათა ნამუშევრები.