საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს განცხადებით, პარლამენტში ინიცირებული კანონპროექტი, რომელიც პოლიციელისადმი დაუმორჩილებლობაზე პასუხისმგებლობის გამკაცრებას გულისხმობს, სამოქალაქო სივრცის შეზღუდვისკენ გადადგმული ნაბიჯია.

"ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური და სოციალური კრიზისის ფონზე, მაშინ როდესაც საზოგადოების პროტესტი მზარდია, ხოლო ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობა უკიდურესად მძიმე, აღნიშნული ცვლილებები მძიმე ტვირთად დააწვება მოსახლეობას და სამოქალაქო სივრცის შეზღუდვისკენ გადადგმულ ნაბიჯად შეიძლება შეფასდეს", — ნათქვამია TI-ის განცხადებაში.

TI-ის განცხადებით, კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა დაუსაბუთებელია. კერძოდ, განმარტებით ბარათში აღნიშნულია, რომ "ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების სიმძიმიდან გამომდინარე, პროპორციული პასუხისმგებლობის დროულად დადგენის საჭიროების გამო მიზანშეწონილია, კანონპროექტი განხილულ და მიღებულ იქნეს დაჩქარებული წესით". TI-ის შეფასებით, ამ წესით აღნიშნული ინიციატივის განხილვა არ უნდა მოხდეს ფართო საზოგადოებრივი ჩართულობისა და დისკუსიის გარეშე.

გარდა ამისა, ორგანიზაციის თქმით, სანქციების ოდენობა არ არის მისადაგებული ევროპული ქვეყნების სტანდარტებთან. TI-ის განცხადებით, კანონპროექტის ავტორების არგუმენტი, რის მიხედვითაც, სანქციების გამკაცრებას სამართალდარღვევების გაზრდილი რაოდენობით ხსნიან, საქართველოს მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობის ფონზე, გაუგებარია.

ამასთან, TI სანქციებთან დაკავშირებით ევროპულ სტანდარტზეც მიუთითებს და აღნიშნავს, რომ ვენეციის კომისიისა და ეუთო/ოდირის მოსაზრებით არაპროპორციულმა სანქციამ, მათ შორის, მკაცრმა ჯარიმამ, შესაძლოა დაარღვიოს შეკრების თავისუფლების უფლება და ჰქონდეს მსუსხავი ეფექტი, რომელიც მომავალში შეკრებასა და მანიფესტაციებში მონაწილეობის მსურველ პირს უბიძგებს თავი შეიკავოს პროტესტის გამოხატვისაგან.

საბოლოოდ, არასამთავრობოს შეფასებით, სასამართლო სისტემაში არსებული პრობლემების გათვალისწინებით კანონპროექტის მიღება მიზანშეუწონელია და საკითხის პრობლემურობას ამძაფრებს ისიც, რომ სასამართლოში სამართალდარღვევათა პროცესები, როგორც წესი, ძირითადად კონვეირული წესით მიმდინარეობს. კერძოდ, TI-ის განცხადებით:

• საქმეთა განხილვა ხშირად ევროპული კონვენციით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების უგულებელყოფით ხდება;
• ამ პროცესში დაცული არ არის მხარეთა შეჯიბრებითობა და თანასწორობა, სათანადოდ არ ხდება მტკიცებულებების გამოკვლევა, დაკავებულები ვერ ახერხებენ იმ მინიმალური უფლებებით სარგებლობასაც კი, რომლებსაც სამართალდარღვევათა კოდექსი ითვალისწინებს;
• საბოლოოდ, გადაწყვეტილება, ძირითადად, მხოლოდ პოლიციელის ჩვენების საფუძველზე მიიღება.

"ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური და სოციალური კრიზისის ფონზე, მაშინ როდესაც საზოგადოების პროტესტი მზარდია, ხოლო ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობა უკიდურესად მძიმე, ხელისუფლების მხრიდან გადადგმული ეს ნაბიჯი შესაძლოა მიუთითებდეს მათ ინტერესზე, საზოგადოებაში არსებული მზარდი პროტესტის ტალღის შეკავება არა პრობლემის მოგვარების გზით, არამედ რეპრესიული მექანიზმის გაძლიერებით შეძლონ",— აღნიშნულია განცხადებაში.

TI საქართველოს პარლამენტს მოუწოდებს, აღნიშნულ ინიციატივას არ დაუჭიროს მხარი და მძიმე ეკონომიკური ფონის გათვალისწინებით, არ გაზარდოს ჯარიმების ოდენობა.

დაგეგმილი ცვლილებების თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილებები შედის, რის შედეგადაც წვრილმანი ხულიგნობისა (166-ე მუხლი) და სამართალდამცველის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისთვის (173-ე მუხლი) სანქციები იზრდება.

ამასთან ცვლილება ეხება 12-საათიან პატიმრობასაც. კერძოდ, მოქმედ კანონში წერია, რომ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩამდენის დაკავების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 12 საათს, ხოლო თუ ეს დაკავება არასამუშაო დროს ემთხვევა, ადამიანი შეიძლება დროებითი მოთავსების იზოლატორში მოათავსონ საქმის განხილვამდე, თუმცა დაკავების საერთო ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 48 საათს. გასულ წელს საკონსტიტუციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 48-საათიანი ნორმა არაკონსტიტუციურია, რადგან განსხვავებულ მოპყრობას აწესებს. თუმცა ქართული ოცნება ცვლის არა ამ კონკრეტულ ჩანაწერს, არამედ ზრდის პირველ, 12-საათიან ვადას და მიზნად თანასწორი მოპყრობის უზრუნველყოფას ასახელებს.