ამერიკელმა ხელოვანმა, ჟან-მიშელ ბასკიამ გრაფიტის სტილში შესრულებული ნამუშევრებით ნიუ-იორკში პოპულარობა ზედმეტად სწრაფად მოიპოვა. ისტორიკოსები მას და მის ნამუშევრებს როგორც 80-იანების წინააღმდეგობრივი კულტურის პროდუქტს, ისე მოიხსენიებენ.

გთავაზობთ 15 ფაქტს მის შესახებ:

1. ჟან-მიშელ ბასკია 1960 წელს, ბრუკლინში დაიბადა. მამა, ჟერარდ ბასკია, ჰაიტიდან იყო, დედა, მატილდა, კი წარმოშობით პუერტო-რიკოდან. მულტიკულტურულ ოჯახში გაზრდილი ჟან-მიშელი თავიდანვე საუბრობდა ესპანურად, ფრანგულად და ინგლისურად.

2. 8 წლის ასაკში ბასკიას ქუჩაში თამაშის დროს მანქანა დაეჯახა, მოიტეხა ხელი და მიიღო მძიმე შინაგანი დაზიანებები. გამოჯანმრთელების პერიოდში დედამისმა სამედიცინო სახელმძღვანელო - გრეის ანატომია მოუტანა. წიგნის დეტალური ანატომიური ნახატები ახალგაზრდა ხელოვანისთვის შთაგონების წყარო აღმოჩნდა. წლების შემდეგ თავის მუსიკალურ ბენდს მან Gray დაარქვა (ბენდის კიდევ ერთი ცნობილი წევრი იყო მსახიობი ვინსენტ გალო).

3. მამამისმა ის სახლიდან გამოაგდო მას შემდეგ, რაც 17 წლის ასაკში სკოლა მიატოვა. თინეიჯერს თავისი ნახატებით გაფორმებული სვიტერებისა და საფოსტო მარკების გაყიდვით გაჰქონდა თავი, ის ასევე მათხოვრობდა და ხან ერთ მეგობართან რჩებოდა, ხან - მეორესთან. მის კვების რაციონს ძირითადად იაფი წითელი ღვინო და 15 ცენტიანი Cheetos-ი შეადგენდა.

4. ბასკიას გრაფიტის ნიუ-იორკის ქუჩებში ამოიცნობდით თეგით "SAMO" (same old shit), რამაც თავიდან საზოგადოების ყურადღება მიიქცია. მან SAMO თავის თავის მეგობარ ალ დიაზთან ერთად შექმნა ჯერ კიდევ სკოლაში სწავლის დროს. თეგს ხშირად მანჰეტენისა და ბრუკლინის შენობებზე ქოფირაითის სიმბოლოსთან ერთად წერდნენ (SAMO©).

5. გვირგვინი ბასკიას არტისტული ხელწერა იყო. ის გვირგვინით ხატავდა შავკანიან მამაკაცებს - ათლეტებს, მუსიკოსებს, მწერლებს - და ამით ამ ისტორიულად ჩაგრულ ფენას სამეფო საზოგადოებას უტოლებდა. "ჟან მიშელის გვირგვინს სამი წვერი აქვს სამი სამეფო მიმართულების აღსანიშნავად. ესენია: პოეტი, მუსიკოსი და კრივის დიდი ჩემპიონი", — თქვა მისმა მეგობარმა, ფრანჩესკო კლემენტემ.

6. მას ჩაწერილი აქვს ჰიპ-ჰოპ სინგლი სახელით Beat Bop (1983). სინგლის გარეკანიც მისი დიზაინითაა შექმნილი.

7. 1980 წელს ის გამოჩნდა Blondie-ს მუსიკალურ ვიდეოში - Rapture. სწორედ Blondie-ს ვოკალისტმა დები ჰარიმ და მისმა შეყვარებულმა, კრის სტეინმა, იყიდეს ბასკიას პირველი ნახატი 200 დოლარად.

8. ჯულიან შნაბელთან, კენი სკარფთან და ფრანჩესკო კლემენტესტან ერთად, ბასკია მიჩნეული იყო ნეო-ექსპრესიონიზმის ერთ-ერთ წამყვან ფიგურად. ამ მიმდინარეობამ ადამიანის ფიგურა დააბრუნა თანამედროვე ხელოვნებაში. 1996 წელს შნაბელმა გადაიღო ფილმი, სადაც ჯეფრი რაითი ასრულებს ბასკიას როლს, დევიდ ბოუი კი - ენდი უორჰოლის.

9. 1981 წელს ის შეხვდა ენდი უორჰოლს, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე მისი უახლოესი მეგობარი და მენტორი იყო. მათ ერთად რამდენიმე ნამუშევარი შექმნეს, სადაც ბასკიას გრაფიტი და უორჰოლის პოპი ერთმანეთშია გადახლართული.

10. 1982 წელს მადონა და ბასკია ერთმანეთს ხვდებოდნენ. წყვილს მედიის ყურადღება არ მოკლებია

11. იმავე წელს ის ლოს ანჯელესში, არტ-დილერ ლერი გაგოსიანთან გადავიდა, რადგან მომავალი სოლო გამოფენისთვის ემზადებოდა. მათ რამდენიმე თვით მადონაც შეუერთდა.

12. ფინანსური წარმატების შემდეგ ბასკია უამრავ ფულს ხარჯავდა არმანის პიჯაკებში, ძვირფას ღვინოებსა და საუკეთესო სასტუმროებში. "ჟან-მიშელი იქცა იმად, რასაც აკრიტიკებდა", — თქვა მისმა დიდი ხნის მეგობარმა, კით ჰარინგმა. ცნობილი იყო, რომ უყვარდა ძვირიან კოსტუმებში გამოწყობილს ხატვა და გასცემდა დიდი რაოდენობით ფულს. ის თავისი ლიმუზინიდან მათხოვრებს 100 დოლარიან კუპიურებსაც ესროდა ხოლმე.

13. თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა (MoMA) და უიტნის მუზეუმმა ური თქვეს მისი ნამუშევრების წარმოდგენაზე.

14. ბასკია ნარკოტიკული საშუალების ზედოზირებით 1988 წლის 12 აგვისტოს, 27 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ის ჰეროინის აქტიური მომხმარებელი იყო და ამას არც მალავდა. მისი მდგომარეობა განსაკუთებით მისი უახლოესი მეგობრის, ენდი უორჰოლოს სიკვდილის შემდეგ გაუარესდა.

15. “მე არ ვარ ნამდვილი ადამიანი. მე ვარ ლეგენდა”, — თქვა ერთხელ ბასკიამ. მის სახელსა თუ უნიკალურ სტილზე დღემდე გვხვდება მინიშნებები პოპულარულ კულტურაში. მაგალითად, რეპერმა, ჯეი-ზიმ თავის 2013 წლის სიმღერაში Picasso Baby პარალელი გაავლო ბასკიასთან სიტყვებით: "It ain’t hard to tell, I’m the new Jean-Michel" - რთული მისახვედრი არაა, მე ვარ ახალი ჟან-მიშელი.