რამდენჯერაც არ უნდა გაგვაფრთხილოს დედამ, ექიმმა თუ ინტერნეტმა, რომ ღამით ჭამა მავნებელია, ძილის წინ სამზარეულოსკენ მიმავალი გზა ზოგჯერ მაინც ძალიან მიმზიდველია. სიბნელეში მაცივრის შუქი ბევრად უფრო სანდო და დამაჯერებელი ხდება, ვიდრე კვების ექსპერტთა რჩევები. იმას, თუ რატომ გვინდება ჭამა მაინცდამაინც დაძინებამდე, რამდენიმე ფსიქოლოგიური და ფიზიკური ფაქტორი ხსნის.

1. ენერგეტიკული დისბალანსი

ფოტო: Shutterstock

ღამით შიმშილის ყველაზე გავრცელებული მიზეზი კვების რაციონში ენერგეტიკული დეფიციტია. თუ დილით საუზმეს გამოვტოვებთ, ან სამუშაო გრაფიკის გამო მხოლოდ მსუბუქი წახემსებით შემოვიფარგლებით, ორგანიზმი ეცდება, რომ ეს დანაკლისი საღამოს საათებში აინაზღაუროს. ღამის შიმშილი ხშირად იმის მაჩვენებელია, რომ დღის განმავლობაში მიღებული ნახშირწყლების, ცილებისა და ცხიმების ბალანსი დაირღვა. ასეთ დროს სხეული ცდილობს, რომ ძილის წინ სწრაფად დააგროვოს რესურსი, რომელიც ღამის განმავლობაში აღდგენითი პროცესებისთვის დასჭირდება.

2. ფიზიოლოგიური მოთხოვნილებები

ფოტო: Calm

შიმშილის გრძნობა პირდაპირ კავშირშია ჩვენს ფიზიკურ მდგომარეობასთან. მაგალითად, თუ დღის განმავლობაში ინტენსიურად ივარჯიშეთ, ძალების აღდგენისთვის სხეულს მეტი საკვები დასჭირდება, რაც საღამოს გაძლიერებულ მადაში გამოიხატება. ასევე მნიშვნელოვანია ჰორმონალური ფონი: ქალების შემთხვევაში, მენსტრუალური ციკლის ლუთეინურ ფაზაში მეტაბოლიზმი ჩქარდება და ორგანიზმი დამატებით კალორიებს ითხოვს. გარდა ამისა, გარკვეული მედიკამენტები ან ჯანმრთელობის მდგომარეობები (მაგალითად, სისხლში შაქრის მერყეობა) ხშირად იწვევს ღამით კვების სურვილს.

3. სოციალური გავლენა

ფოტო: Enhance nutrition

ჩვენს კვებით ქცევებზე დიდ გავლენას ახდენს ჩვენს გარემოცვაში, სოციალურ მედიასა თუ პოპულარულ კულტურაში დამკვიდრებული მკაცრი წესები. როცა საკუთარ თავს კატეგორიულად ვუკრძალავთ ღამით ჭამას, ის ქვეცნობიერად უფრო სასურველი ხდება. ნაცვლად იმისა, რომ შიმშილი აღვიქვათ, როგორც პრობლემა, უმჯობესია ის განვიხილოთ, როგორც მანიშნებელი — ორგანიზმი გვატყობინებს, რომ მისი მოთხოვნილებები დღის განმავლობაში სრულად არ კმაყოფილდება.

რა უნდა გავითვალისწინოთ?

მიუხედავად იმისა, რომ ძილის წინ შიმშილი ბუნებრივი მოვლენაა, აუცილებელია, გავითვალისწინოთ საჭმლის მომნელებელი სისტემა. საკვების გადასამუშავებლად კუჭს საშუალოდ 2-4 საათი სჭირდება. თუ დაძინებამდე ორგანიზმი კვლავ აქტიურად მუშაობს საჭმლის მონელებაზე, ამან შესაძლოა ძილის ხარისხის გაუარესება გამოიწვიოს. ამიტომ, დღიური კვების დრო და რაციონი ისე უნდა დაგეგმოთ, რომ ორგანიზმმა ძილის წინ საკვები აღარ მოითხოვოს.