საქართველოს დაცული ტერიტორიები ბევრად მეტია, ვიდრე უბრალოდ გამორჩეული ხედები, ტურისტული ბილიკები ან უსაზღვრო მწვერვალები. ეს ტერიტორიები ათასობით წლის განმავლობაში კულტურულ-ეკოლოგიური პროცესებით შექმნილ ცოცხალ სისტემას მოიცავს და რეგიონის ბიომრავალფეროვნებასა და ეკოლოგიურ სიჯანსაღეს განსაზღვრავს.

სწორედ ამიტომ, საქართველოს ბანკი, სოციალური პასუხისმგებლობის ფარგლებში, კავკასიის ბუნების ფონდთან (CNF) თანამშრომლობით 2010 წლიდან ზრუნავს ქვეყნის 18 დაცული ტერიტორიის დაცვა-შენარჩუნებაზე.

აღნიშნულ ტერიტორიებს შორის კი ერთ-ერთი ყაზბეგის ეროვნული პარკია — უნიკალური ბუნებრივი ლანდშაფტის მქონე ტერიტორია, სადაც მაღალი მთები, გაშლილი მინდვრები, ციცაბო ფერდობები და ღრმა ხეობებია.

დაცული ტერიტორიების მნიშვნელობისა და ღირებულების, მათი ეკოსისტემის დაცვისა და შენარჩუნების და გლობალური მისიის შესახებ თეა ბარბაქაძე, კავკასიის ბუნების ფონდის დირექტორი გვესაუბრება.

ყაზბეგის ეროვნული პარკის მნიშვნელობა

თეა ბარბაქაძე ყაზბეგის ეროვნული პარკის შესახებ საუბრისას გვიყვება, რომ ტერიტორია დიდი კავკასიონის მაღალმთიანი ლანდშაფტებისა და იქ გავრცელებული სახეობების დაცვა-შენარჩუნების მიზნით შეიქმნა. მისი უნიკალური ეკოსისტემა რეგიონის კლიმატის ჩამოყალიბებაში უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს. სწორედ ამიტომაა ასეთი მნიშვნელოვანი ლანდშაფტისა და ეკოსისტემის შენარჩუნება-გაფრთხილება.

ეს კომპლექსური პროცესი, კონსერვაციულ ღონისძიებებთან ერთად, ადგილობრივ თემებთან აქტიურ თანამშრომლობასაც მოიცავს.

“მნიშვნელოვანია ბუნებრივი და ტრადიციულად ჩამოყალიბებული ისტორიულ-კულტურული ლანდშაფტის ჰარმონიული თანაარსებობის ხელშეწყობა, რაც თავისთავად გულისხმობს კომუნიკაციას და თანამშრომლობას ადგილობრივ თემებთან”. — განმარტავს თეა ბარბაქაძე, კავკასიის ბუნების ფონდის დირექტორი.

კლიმატური ცვლილებების და პარკის გამოწვევები

როგორც თეა აღნიშნავს, ყაზბეგის ეროვნული პარკის წინაშე არსებული ყველაზე დიდი გამოწვევა გლობალური კლიმატის ცვლილებაა. დაცულ ტერიტორიაზე შესაძლებელია მყინვარების დნობის პროცესზე ცოცხალ რეჟიმში დაკვირვება, დროულად რეაგირება და პრევენციული სამუშაოების განხორციელება.

ეს მისია უმნიშვნელოვანესია ცვალებად ეკოლოგიურ გარემოსთან ადაპტაციის პროცესში.

“პარკის ადმინისტრაციის დახმარებით, CNF ხელს უწყობს ეროვნულ და რეგიონულ დონეზე პროცესების ეფექტურად წარმართვას, მონიტორინგსა და მონაცემთა შეგროვებას”, – აღნიშნავს თეა ბარბაქაძე.

თანამშრომლობის მნიშვნელობა და საერთო მიზნები

ადგილობრივი ეკოსისტემის დაცვისა და გაფრთხილებისათვის ნდობაზე დაფუძნებული თანამშრომლობა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. სწორედ ამ თანამშრომლობის წყალობით ფონდმა შეძლო გარემოსდაცვითი საკითხების გარშემო სახელმწიფო და კერძო სექტორები გაეერთიანებინა.

“საქართველოს ბანკისა და კავკასიის ბუნების ფონდის 16-წლიანი თანამშრომლობა კერძო და გარემოსდაცვით სექტორებს შორის ტანდემის ერთ-ერთი საუკეთესო მაგალითია, არა მხოლოდ ეროვნულ, არამედ რეგიონულ დონეზეც”. — აღნიშნავს თეა ბარბაქაძე.

ყაზბეგის ეროვნული პარკი და უსასრულო აღმოჩენების გზა

ყაზბეგის ეროვნული პარკის თვალწარმტაცი ლანდშაფტი უამრავი იშვიათი სახეობის საარსებო გარემო — ჰაბიტატია. ბევრმა არ იცის, რომ ჭაღარა მყინვარწვერი ალპების მონბლანზე უფრო მაღალია. ზამთრის ყაზბეგი კი აღმოჩენის უსასრულო შესაძლებლობებს გვთავაზობს.

“მოგზაურებს ვურჩევ, თრუსოს და დარიალის ხეობები მოინახულონ, ნახონ გველეთის ჩანჩქერი და ახლო-მახლოს იქნებ, ჯიხვებსაც შეავლონ თვალი ციცაბო კლდეებზე”. — ამბობს თეა ბარბაქაძე.

ყაზბეგის ეროვნულ პარკში ახალი აღმოჩენებისთვის გადადით ბმულზე.

იმოგზაურე და დაიცავი ბუნებაში ქცევის წესები

თეა ბარბაქაძე გვახსენებს, რომ დაცულ ტერიტორიებზე მოგზაურობა პასუხისმგებლობასაც მოიცავს – ბუნება ცოცხალი ორგანიზმია თავისი წესებით, რომლებსაც აღმოჩენების გზაზე აუცილებლად უნდა გავუფრთხილდეთ. პასუხისმგებლობის გააზრება და დაცულ ტერიტორიებზე ქცევის წესების პატივისცემა ჩვენი უსაფრთხოების გარანტიცაა და დაუვიწყარი, ჰარმონიული მოგზაურობის წინაპირობაც.

“გვახსოვდეს, ყოველი ვიზიტის შემდეგ მოსულ ახალ სტუმარსაც უნდა ჰქონდეს იმის შესაძლებლობა, რომ შეაგროვოს უნიკალური მოგონებები და შთაბეჭდილებები, ამიტომ ნუ დატოვებთ თქვენს კვალს ბუნებაში”. – აღნიშნავს თეა ბარბაქაძე.

მეტისთვის ნახეთ ვიდეო