მოკლედ: "აზერბაიჯანმა სომხეთს გადასცა 2023 წლის 19-20 სექტემბერს, ყარაბაღში, აზერბაიჯანის არმიის მიერ განხორციელებული ანტიტერორისტული ღონისძიებების დროს ლიკვიდირებული სამხედრო მოსამსახურის 173 ცხედარი", — იუწყება აზერბაიჯანული გამოცემა trend.az, სახელმწიფო კომისიის განცხადებაზე დაყრდნობით.

• "აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო კომისია პატიმართა, უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა და მძევლად აყვანილთა საკითხებზე, მიესალმება სომხეთის რესპუბლიკის იმავე სახელწოდების ორგანოს მიერ, პრესაში გავრცელებულ განცხადებას თანამშრომლობაზე მზადყოფნის თაობაზე", — ციტირებს გამოცემა კომისიის განცხადებას.

დეტალები: განცხადებაში ასევე აღნიშნულია, რომ ყარაბაღის მეორე ომის შემდეგ, რომელიც 44 დღე გრძელდებოდა, აზერბაიჯანმა 1 713 ადამიანის ცხედარი გადასცა სომხურ მხარეს.

• იმავე განცხადებაში ბაქო შეახსენებს ერევანს, რომ ყარაბაღის პირველი ომისას, უგზო-უკვლოდ დაკარგულად მიიჩნევა აზერბაიჯანის 3 890 მოქალაქე, "თუმცა, 2024 წლის 1-ელი იანვრის მონაცემებით, მათგან მხოლოდ 25-ის ნეშტია იდენტიფიცირებული".

კონტექსტი: 2023 წლის 19 სექტემბერს რეგიონში აფეთქებების ხმა გაისმა — აზერბაიჯანმა ყარაბაღი მძიმე არტილერიით დაბომბა. თავდაცვის სამინისტროს განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ ანტიტერორისტული ღონისძიებები დაიწყეს.

• ბაქო ამტკიცებდა, რომ მათი სამიზნე არ იყო სამოქალაქო დასახლებები ან ინფრასტრუქტურა და მხოლოდ სომხეთის შეიარაღებული ძალების სამხედრო ობიექტებს ესროდნენ.
• თუმცა ყარაბაღის ოფიციალური პირების განცხადებით, დაიბომბა საცხოვრებელი სახლები, რასაც მსხვერპლი მოჰყვა.
• 2023 წლის 20 სექტემბერს აზერბაიჯანმა განაცხადა, რომ მთიანი ყარაბაღი დანებდა.
• ადგილობრივმა მთავრობამ კი განმარტა, რომ დათანხმდა რუსეთის სამშვიდობო კონტინგენტის ცეცხლის შეწყვეტის წინადადებას და შეიარაღებული ძალების დაშლასა და განიარაღებას: "აზერბაიჯანული მხარის მიერ წამოჭრილი საკითხები რეინტეგრაციის, მთიანი ყარაბაღის სომხების უფლებებისა და უსაფრთხოების უზრუნველყოფის, აგრეთვე აზერბაიჯანის კონსტიტუციის ფარგლებში მთიანი ყარაბაღის მოსახლეობის საარსებო წყაროს უზრუნველყოფის შესახებ, მიღწეული შეთანხმების მიხედვით, განიხილება ადგილობრივი სომეხი მოსახლეობისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ცენტრალური ხელისუფლების წარმომადგენლების შეხვედრაზე, რომელიც გაიმართება ქალაქ ევლახში 2023 წლის 21 სექტემბერს", — განაცხადეს ყარაბაღის ოფიციალურმა პირებმა.
• მას შემდეგ, რეგიონში მცხოვრები სომხების დიდი ნაწილი იძულებით გადაადგილებული პირის სტატუსით სომხეთში წასვლას ცდილობდნენ.
• 2023 წლის 28 სექტემბერს სომხეთის მთავრობამ განაცხადა, რომ მთიანი ყარაბაღიდან სომხეთში 65 036 დევნილი შევიდა.

არქივიდან:
- მთიანი ყარაბაღიდან ბოლო ავტობუსი გავიდა [2023 წლის 9 ოქტომბერი]
- აზერბაიჯანმა საფეხბურთო მატჩი მთიან ყარაბაღში ჩაატარა [2023 წლის 23 დეკემბერი]