კამპანია ეს შენ გეხება მიიჩნევს, რომ მმართველი გუნდის საკანონმდებლო ცვლილებების ვერსია, ფარული მიყურადების შესახებ, ობიექტურია, თუმცა სინამდვილეში, იგი უფრო ძლიერ სისტემას შექმნის და არღვევს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას. ისინი პროექტის არსებული რედაქციის განხილვის შემთხვევაში სამუშაო ჯგუფში მონაწილეობაზე უარს ამბობენ.

"ეს იქნება საბჭოთა ექსპერტიმენტის გაგრძელება, ვერ გადაჭრის ადამიანების პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის საკითხს".

ახალ კანონპროექტთან დაკავშირებით, დღეს, 31 იანვარს, კამპანია ეს შენ გეხებას წევრი ორგანიზაციების წარმომადგენლებმა ისაუბრეს.

მმართველი გუნდის კანონპროექტი

სატელეფონო და ინტერნეტ კომუნიკაციაზე ფარულ მიყურადებას, ასევე ფარულ ვიდეო და აუდიო გადაღებას განახორციელებს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (სუს) შემადგენლობაში არსებული უწყება - საჯარო სამართლის იურიდიული პირი (სააგენტო). იგი გუშინ, 30 იანვარს, პარლამენტში სამუშაო ჯგუფის შეხვედრაზე მმართველმა პარტიამ წარადგინა, რასაც ეს შენ გეხებას წარმომადგენლებიც ეწრებოდნენ.

კამპანია ეს შენ გეხებას პოზიცია

კამპანიაში შემავალი არასამთავრობო ორგანიზაციები მიიჩნევენ, რომ წარმოდგენილი კანონპროექტი ცალსახად შეუსაბამობაში მოდის საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებასთან და "ქმნის რისკებს ადამიანის უფლებებში უსაფუძვლო ჩარევისთვის":

"ეს იქნება საბჭოთა ექსპერტიმენტის გაგრძელება, ვერ გადაჭრის ადამიანების პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის საკითხს".

კამპანია რამდენიმე პრობლემას გამოყოფს:

"სააგენტოს დამოუკიდებლობა - როგორც აღინიშნა, სააგენტო უნდა შეიქმნას უსაფრთხოების სამსახურის შემადგენლობაში და მისი ხელმძღვანელის თანამდებობაზე დანიშვნა/თანამდებობიდან გათავისუფლების საკითხს უშუალოდ წარმართავს უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი, ეს უკანასკნელი ამტკიცებს სამსახურის შიდა მარებულირებელ აქტებსაც და ახორციელებს სამსახურზე უშუალო სამსახურებრივ კონტროლს.

სააგენტოს კომპეტენცია - კანონპროექტის თანახმად, სააგენტო დაუბალანსებლად დიდი კომპეტენციით სარგებლობს. ის თავად ქმნის, იყენებს და აკონტროლებს საკუთარი მოვალეობებისთვის აუცილებელ პროგრამულ და ტექნიკურ საშუალებებს, კონკრეტულ ვალდებულებებს აკისრებს კერძო პროვაიდერებს, შეუძლია აუდიტის დანიშვნა კერძო კომპანიებში და შესაბამისი დარღვევების აღმოჩენის შემთხვევაში, მათი დაჯარიმება. ამავდროულად, სააგენტო არამარტო სერვისის სახით, ტექნიკურად ახორციელებს ფარულ მოსმენებს თუ ელექტრონული კომუნიკაციების მაიდენტიფიცირებელი მონაცემების დამუშავებას, არამედ ის უშუალოდ ახორციელებს ისეთ ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებებს, როგორიცაა ფარული აუციო-ვიდეო ჩაწერა და სხვა. შესაბამისად, სააგენტოს სახით იქმნება არა სერვისის მიმწოდებელი ორგანო, არამედ დიდი ძალაუფლებითა და უფლებამოსილებით აღჭურვილი სამსახური, რომელიც ამავდროულად ექსკლუზიურად სარგებლობს რიგი უფლებამოსილებებით და მას კვლავაც დარჩება პირდაპირი წვდომამოქალაქეთა პირად ინფორმაციაზე, რაც ცალსახაც ეწინააღმდეგება საკონსტიტუციო სასამართლოსგადაწყვეტილებასთან.

სამსახურის კონტროლის მექანიზმი - წარმოდგენილი კანონპროექტი რამდენიმე სუბიექტს აკისრებს სააგენტოზე სხვადასხვა მოცულობის კონტროლის უფლება-მოვალეობას, თუმცა არც ერთი მათგანი არაა საკმარისი ასეთი დიდი ძალაუფლების მქონე სამსახურის ეფექტური ზედამხედველობისთვის. როგორც აღინიშნა, სააგენტო ერთი მხრივ ახორციელებს ოპერატიულ საქმიანობას, მეორე მხრივ კი თავადვე ქმნის, შეიძენს და იცავს საჭირო პროგრამულ თუ ტექნიკურ აღჭურვილობას. ამავდროულად, ის თავად არის კერძო სუბიექტების მაკონტროლებელი და შეუძლია მათ მიმართ კონკრეტული სანქციების გამოყენება. ამგვარი დიდი ძალაუფლება კი ვერ ბალანსდება კანონპროექტით წარმოდგენილი მაკონტროლებელი მექანიზმებით, მათ შორის ნდობის ჯგუფის სახეცვლილი მანდატით".

საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება

საკონსტიტუციო სასამართლომ არაკონსტიტუციურად ცნო მოქმედი კანონმდებლობა, რომელიც ფარულ თვალთვალსა და მიყურადებას არეგულირებს. სასამართლომ საკანონმდებლო ნორმების კონსტიტუციასთან შესაბამისობაში მოსაყვანად საქართველოს პარლამენტს ვადა 2017 წლის 31 მარტამდე განუსაზღვრა.