პენტაგონმა ჩინეთის შეიარაღებული ძალების მხარდამჭერი ჩინური კომპანიების მთავარი სია გააახლა. სიაში ათობით ცნობილი კომპანია დაემატა, მათ შორის ტექნოლოგიური გიგანტები Alibaba და Baidu, ასევე ელექტრომობილების მწარმოებელი BYD.

ეს ამბავი, რომელიც ჩვეულებრივ წელიწადში ერთხელ ხდება, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპისა და ჩინეთის ლიდერ სი ძინპინის შეხვედრიდან ერთი თვის შემდეგ გახდა ცნობილი. ორი ქვეყანა სავაჭრო სფეროში მყიფე ზავს ინარჩუნებს.

Alibaba-სა და Baidu-ს დამატებით, სია ახლა ჩინეთის სამ უმსხვილეს სააქციო ტექნოლოგიურ კომპანიას მოიცავს, რომელთა საერთო საბაზრო ღირებულება დაახლოებით 850 მილიარდ დოლარს შეადგენს, და ქვეყნის ყველაზე ცნობილ ინტერნეტ, ხელოვნური ინტელექტისა და მაღალტექნოლოგიური წარმოების კომპანიებს შეიარაღებულ ძალებთან კავშირში ამხელს.

ჩინური სამხედრო კომპანიების სია ოფიციალური სანქცია არ არის, თუმცა ჩინეთის უმსხვილესი ტექნოლოგიური კომპანიებისთვის რეპუტაციულ დარტყმას წარმოადგენს. სიაში შეყვანილი კომპანიები ხშირად აწყდება ამერიკელი ინვესტორებისა და პოლიტიკოსების გაძლიერებულ შემოწმებას და მოგვიანებით ექსპორტის კონტროლის, ფედერალური შესყიდვების აკრძალვისა და სხვა შეზღუდვების სამიზნე ხდება.

Unitree Robotics-ის ჰუმანოიდი რობოტები შანხაიში, 31 მაისს

ფოტო: Jade Gao/AFP/Getty Images

ანალიტიკოსები აცხადებენ, რომ ეს ნაბიჯი, რომელიც ჩინეთის მთავრობის გაღიზიანებას გამოიწვევს, მიანიშნებს, რომ ადმინისტრაცია გასული თვის სამიტის კეთილგანწყობილი ტონის მიუხედავად, პეკინზე ზეწოლას გააგრძელებს.

"ეს სამიტის შემდგომი რეალობის შემოწმებაა", — განაცხადა კრეიგ სინგლტონმა, ვაშინგტონში დაფუძნებული Foundation for Defense of Democracies-ის უფროსმა მკვლევარმა — "ადმინისტრაცია სამიტის წარმატებას უკან დასახევად არ იყენებს. ის სამიტის შემდგომ ფანჯარას თანმიმდევრული ზეწოლისთვის იყენებს და სი ძინპინის მოსალოდნელ სექტემბრის ვიზიტამდე საკმარის მანძილსაც ინარჩუნებს, რათა დიპლომატიური შედეგები მართვადი იყოს".

თებერვალში, პეკინის სამიტისთვის მზადების პროცესში, პენტაგონმა განახლებული სია მოკლე დროით გამოაქვეყნა, შემდეგ კი, იმავე დღეს, ახსნა-განმარტების გარეშე მოხსნა. ამ სიამ ვაშინგტონში ჩინეთის მიმართ მკაცრი პოზიციის მომხრეებში კრიტიკა გამოიწვია — კერძოდ, მეხსიერების ჩიპების მწარმოებლების CXMT-ისა და YMTC-ის ამოღების გამო, რომელიც პეკინის ხელოვნური ინტელექტის განვითარებისთვის ცენტრალურ მოთამაშედ ითვლება. ორშაბათს გამოქვეყნებულ განახლებულ სიაში ორივე კომპანია კვლავ შეყვანილია.

ჩინეთის საელჩომ ვაშინგტონში, ორშაბათს ეს ნაბიჯი გააკრიტიკა და ეროვნული უსაფრთხოების უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება უწოდა.

"აშშ-მ უნდა შეწყვიტოს მცდარი პრაქტიკა და ჩინური კომპანიებისთვის სამართლიანი, თანასწორი და დისკრიმინაციისგან თავისუფალი გარემო შექმნას", — ნათქვამია საელჩოს განცხადებაში.

Alibaba-სა და Baidu-ს წარმომადგენლებმა Washington Post-ისთვის გაგზავნილ განცხადებებში შეიარაღებულ ძალებთან კავშირის ბრალდება უსაფუძვლოდ მიიჩნიეს და განაცხადეს, რომ სიიდან ამოღებისთვის სამართლებრივ ზომებს მიმართავენ. BYD-მ კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა.

განახლებული სია იმ რამდენიმე სექტორს მოიცავს, რომელიც ჩინეთზე ორიენტირებული კანონმდებლების გაძლიერებული ყურადღების ქვეშ მოექცა. წარმომადგენელთა პალატის ჩინეთის საკითხთა საგანგებო კომიტეტის თავმჯდომარემ, მიჩიგანელმა რესპუბლიკელმა, ჯონ მულენარმა განაცხადა, რომ ეს სია აშშ-ის ბიზნესსა და მომხმარებლებს "გაფრთხილებად" უნდა მოევლინოს.

"ეს ჩინური კომპანიები, ჩვენი ეროვნული ინტერესების საწინააღმდეგოდ, ჩინეთის შეიარაღებულ ძალებთან თანამშრომლობს. მათგან ყველა, ვინც აშშ-ის საფონდო ბირჟებზეა განთავსებული, დაუყოვნებლივ უნდა მოიხსნას, ხოლო მათი პროდუქტები უნდა ამოვიღოთ ჩვენი ქვეყნისთვის აუცილებელი მომარაგების ჯაჭვებიდან", — განაცხადა მულენარმა.

განახლებულ სიაში ასევე შედის: ჩინური ფარმაცევტული კომპანია Wuxi AppTec, ელექტრომობილების მწარმოებელი Nio და TP-Link, ელექტრონული მოწყობილობების კომპანია, რომელიც WiFi როუტერების ჩათვლით, ქსელური მოწყობილობების ამერიკულ ბაზარზე 30 პროცენტზე მეტ წილს ფლობს.

სიაშია ასევე ჰანჩჟოუში დაფუძნებული Unitree Robotics, ახალგაზრდა კომპანია, რომელმაც ცოტა ხნის წინ ფართო ყურადღება მიიქცია: ამ თვის დასაწყისში მისი ჰუმანოიდი რობოტების ჯგუფი America's Got Talent-ის ეპიზოდში გამოჩნდა. გასულ კვირას კი Nvidia-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა ჯენსენ ჰუანგმა განაცხადა, რომ მკვლევრებისთვის რობოტული პლატფორმების შესაქმნელად Unitree-სთან პარტნიორობას გეგმავს.

პენტაგონის სამხედრო სიაში მოხვედრის შემდეგ, კომპანიებს აქედან ამოსვლა უჭირთ. რამდენიმე კომპანიამ ბრძოლა აქტიურად სცადა, მათ შორის სმარტფონების მწარმოებელმა Xiaomi-მ, რომელმაც 2021 წელს სასამართლოს გზით მოახერხა პენტაგონის სიიდან ამოეღოთ. Tencent-მა, ჩინეთის უმსხვილესმა სააქციო ტექნოლოგიურმა კომპანიამ, განაცხადა, რომ 2025 წლის იანვარში სიაში მოხვედრის გადაწყვეტილებას გაასაჩივრებს.

თუ სტატიაში განხილული თემა და ზოგადად: მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სფერო შენთვის საინტერესოა, გამოიწერე ჩვენი YouTube არხი და უყურე თემატურ ვიდეოებს.