ლიეტუვაში რუსეთის ფედერაციის 15 მოქალაქე დააკავეს, რომლებიც ევროპის ქვეყნებში ოთხი ტერორისტული აქტის დაგეგმვასა და მოწყობაში არიან ეჭვმიტანილები.

წინასწარი გამოძიების დროს დადგინდა, რომ მითითებული დანაშაულები ორგანიზებული იყო და მათი განხორციელება კოორდინირებული იყო რუსეთის ფედერაციის მოქალაქეების მიერ, რომლებიც დაკავშირებული იყვნენ და კავშირები ჰქონდათ რუსეთის ფედერაციის სამხედრო-სადაზვერვო სამსახურებთან.

"წინასწარი გამოძიების ამ ეტაპზე, მითითებული დანაშაულებრივი ქმედებების ორგანიზებისა და შესრულების შესახებ ეჭვები სულ 15 ეჭვმიტანილის წინააღმდეგ არის წაყენებული (რუსეთის ფედერაციის, ლიეტუვის რესპუბლიკის, ლატვიის რესპუბლიკის, ესტონეთის რესპუბლიკის და უკრაინის მოქალაქეებისთვის)," — აღნიშნულია ლიეტუვის გენერალური პროკურატურისა და კრიმინალური პოლიციის ბიუროს ერთობლივ განცხადებაში.

უწყების ცნობით, წინასწარი გამოძიებით დადგინდა, რომ 2024 წლის 19 ივლისს, 1973 წელს დაბადებულმა ლიეტუვის რესპუბლიკის მოქალაქე ა. შ.-მ, თანამზრახველებთან ერთად, ისარგებლა DHL-ისა და DPD კომპანიების საერთაშორისო ამანათების მიწოდებისა და ტრანსპორტირების მომსახურებით და ვილნიუსიდან ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში ამანათებად 4 ხელნაკეთი ასაფეთქებელ-ცეცხლგამჩენი მოწყობილობა გაგზავნა. უწყებების ცნობით, ამ ამანათებიდან ორი DHL-ის სატვირთო თვითმფრინავებით გაიგზავნა დიდ ბრიტანეთში, დანარჩენი ორი კი DPD-ის სატვირთო მანქანებით პოლონეთში.

სისხლის სამართლის საქმის გამოძიება ტერორისტული ჯგუფის შექმნისა და საქმიანობის და ტერაქტის მუხლებით მიმდინარეობს. გამოძიების დროს ლიეტუვაში, პოლონეთში, ლატვიასა და ესტონეთში 30-ზე მეტი ჩხრეკა ჩატარდა.

უწყებების ცნობით, შემდგომი მოვლენების ქრონოლოგია ასეთია:

• 2024 წლის 20 ივლისს, 05:45 საათზე, პირველი ტვირთი, რომელიც წინასწარ დაპროგრამებული ელექტრონული ტაიმერით ამოქმედდა, ლაიფციგის (გერმანია) აეროპორტში აფეთქდა და აალდა, სანამ ტვირთი DHL-ის სატვირთო თვითმფრინავში ჩაიტვირთებოდა დამაკავშირებელი რეისით (ვილნიუსი-ლაიფციგი-დიდი ბრიტანეთი).
• 2024 წლის 21 ივლისს, 02:15 საათზე, მეორე ტვირთი აფეთქდა და აალდა პოლონეთში მოძრავ DPD სატვირთო მანქანაზე.
• 2024 წლის 22 ივლისს, 03:36 საათზე, მესამე ტვირთი აფეთქდა და აალდა DHL-ის საწყობში, ბირმინგემში, გაერთიანებულ სამეფოში.
• მეოთხე ტვირთი, რომელიც DPD-ის ტვირთით გადაიტანეს პოლონეთში სახმელეთო ტრანსპორტით, არ აალდა ტექნიკური მოწყობილობის გაუმართაობის გამო, რამაც ხელი შეუშალა ასაფეთქებელი მუხტის აფეთქებას.

ლიეტუვის გენერალური პროკურატურისა და კრიმინალური პოლიციის ბიუროს ცნობით, გამოძიების დროს დადგინდა, რომ მაღალი ცეცხლგამძლეობის ხელნაკეთი ასაფეთქებელი ნივთიერებები ვიბრაციულ ბალიშებში დამალული ელექტრონული ტაიმერებით კონტროლდებოდა, ხოლო ჰიგიენისა და კოსმეტიკის მილებში შედიოდა აალებადი ნივთიერებების დამატებითი ნარევები, რომლებიც განკუთვნილი იყო აალებადი ეფექტის გასაძლიერებლად. ასაფეთქებელ-აალებადი ეფექტი გამოწვეული იყო სამრეწველო და სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენებული მასალით — თერმიტით, რომელიც ხასიათდება უკიდურესად მაღალი წვის ტემპერატურით.

უნდა აღინიშნოს, რომ დანაშაულის რამდენიმე კოორდინატორი ასევე უშუალოდ მონაწილეობს 2024 წლის 9 მაისს ვილნიუსში მომხდარ ტერორისტულ აქტში, როდესაც IKEA-ს სავაჭრო ცენტრს ცეცხლი წაუკიდეს.

კომპლექსური გამოძიების დროს, უკანონო ბრუნვიდან ამოიღეს ასაფეთქებელი ნივთიერებები, რომლებიც დაკონსერვებული საკვების ქილებში იყო დამალული და გამოსაყენებლად მომზადებული, ასევე მათი დეტონატორები. ნაპოვნი ასაფეთქებელი ნივთიერებების ნაწილი ისე იყო დამზადებული, რომ აფეთქების ეფექტი გარკვეული მიმართულებით უფრო ძლიერი იქნებოდა. ასაფეთქებელი ნივთიერებების დასამზადებლად გამოიყენებოდა ჰექსოგენი. უკანონო ბრუნვიდან ამოღებული ასაფეთქებელი მუხტების საერთო ასაფეთქებელი ძალა ტროტილის ეკვივალენტში 6 კგ-ზე მეტია. არსებული მონაცემების საფუძველზე, არსებობს ეჭვი, რომ უკანონო ბრუნვიდან ამოღებული ასაფეთქებელი მუხტები შესაძლოა გამოყენებულიყო სხვა ტერორისტული აქტების დასაგეგმად და განსახორციელებლად.

საერთაშორისო ძებნა გამოცხადდა 3 პირზეც:

• ანდრეი ბაბუროვი (რუსეთის მოქალაქე).
• ტომას დოვგან სტაბაჩინსკასი (ლიეტუვის და რუსეთის მოქალაქე).
• დანიილ გრომოვი (იაროსლავ მიხაილოვი, უკრაინის მოქალაქე).

დაკავებულებს 5-დან 10 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ემუქრებათ.