ემუქრება თუ არა საფრთხე შოკოლადს 2050 წლისთვის?
ფოტო: GTR
ყოველ წელს შოკოლადის დასამზადებლად საჭირო კაკაოს მოსავალის 20-30% დაავადების გამო ნადგურდება. ამ ყველაფერში კი დიდი წვლილი კლიმატის ცვლილებას მიუძღვის.
კაკაოს ხე საკმაოდ მგრძნობიარე მცენარეა, რომელსაც გაზრდისთვის ძალიან სპეციფიკური პირობები სჭირდება: სტაბილური ტემპერატურა, მაღალი ტენიანობა, უხვი ნალექი და აზოტის შემცველი ნიადაგი. ასეთი პირობები ამჟამად განაში, კოტ-დ'ივუარში და ინდონეზიაში გვხვდება, რის გამოც ისინი შოკოლადის მწარმოებელი ერთ-ერთი პირველი ქვეყნები არიან, თუმცა აღსანიშნავია, რომ მსოფლიოში არსებული შოკოლადის ნახევარზე მეტის წარმოება სწორედ დასავლეთ აფრიკის ორ ქვეყანაში ხდება. ამის გამო შოკოლადის ინდუსტრია კლიმატის მცირე ცვლილებების მიმართაც კი ძალიან მოწყვლადია. გარკვეული კლიმატური მოდელები მიუთითებს, რომ 2050 წლისთვის კლიმატის ცვლილებამ შესაძლოა აღნიშნულ ქვეყნებში შოკოლადის მოყვანა შეუძლებელიც კი გახადოს, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ დედამიწაზე შოკოლადი გაქრება, თუ აღნიშნული ქვეყნები კაკაოს მოყვანისთვის გამოუსადეგარი იქნება, მას სავარაუდოდ სხვა ქვეყნები ჩაანაცვლებენ.
ისიც არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ უკანასკნელ შემთხვევაში, კაკაოს ხის მოყვანა სპეციალურად შექმნილ სათბურებშიც შეიძლება. მართალია, შოკოლადი შეიძლება გაძვირდეს, მაგრამ კაცობრიობა მის გაქრობას არ დაუშვებს.
შოკოლადის წარმოება მრავალმილიარდიანი ინდუსტრიაა, რომელშიც მსოფლიოს მასშტაბით უამრავი ადამიანია დასაქმებული. მეცნიერები კაკაოს ხეების მოდიფიცირებაზე უკვე მუშაობენ, რაც მათ დაავადებებისადმი გამძლეობას მიანიჭებს.
"დასავლეთ აფრიკაში სოკოვანი დაავადებების გავრცელებას შეუძლია ფერმაში კაკაოს მთლიანი მოსავლის განადგურება. იმის გამო, რომ მსგავსი დაავადებები კაკაოსათვის მუდმივი პრობლემაა, მკვლევარებისთვის პრიორიტეტულია კაკაოს გამძლეობის გაზრდა გენმოდიფიცირების მეშვეობით" - წერს მეცნიერი ენდრიუ ფისტერი. პრობლემის გადასაწყვეტად ფისტერის გუნდი იყენებს CRISPR-cas9 ტექნოლოგიას, რომელიც დნმ-ში საჭირო კორექციების შეტანის საშუალებას იძლევა. ამ ტექნოლოგიას როგორც მედიცინაში, ასევე საკვებ ინდუსტრიაში იყენებენ. პირველადი ცდები უკვე ჩატარდა და შედეგები იმედს გვაძლევს, რომ მოდიფიცირებული კაკაოს ხეები კლიმატურ ცვლილებებს უკეთ გაუძლებენ.
ადრეული ცდებისას მკვლევარებმა კაკაოში აღმოაჩინეს გენი სახელად TcNPR3, რომელიც მცენარის ბრძოლისუნარიანობას აქვეითებს. გენის "წაშლის" შემდეგ, შეცვლილი ფოთლები დაავადებებისადმი უფრო გამძლენი გახდნენ და ცდა საბოლოო ჯამში წარმატებული გამოდგა.
მკვლევართა ჯგუფი იმედოვნებს, რომ მეცნიერული პროგრესი შოკოლადს განადგურებისგან დაიცავს.
-
ბევრი ვიშრომე — სიდნი სვინი Euphoria-დან ამოჭრილი ბოძზე ცეკვის სცენის გამოქვეყნებას ითხოვს ბევრი ვიშრომე — სიდნი სვინი Euphoria-დან ამოჭრილი ბოძზე ცეკვის სცენის გამოქვეყნებას ითხოვს
გადახედვა
-
100%-ით შემიძლია გითხრათ, რომ საეთეროში მყოფი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დაინახავდა ბავშვის დაცემას — სალომე გოგინაშვილის განმარტება საზმაუს ეთერში მომხდარზე 100%-ით შემიძლია გითხრათ, რომ საეთეროში მყოფი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დაინახავდა ბავშვის დაცემას — სალომე გოგინაშვილის განმარტება საზმაუს ეთერში მომხდარზე
გადახედვა
-
მეცნიერებმა აუტიზმის ორი განსხვავებული ქვეტიპი გამოავლინეს მეცნიერებმა აუტიზმის ორი განსხვავებული ქვეტიპი გამოავლინეს
გადახედვა
-
"ეთერში ბავშვის დავარდნის კადრი, სამწუხაროდ, ვერ მოხვდა" — რუსუდან მანჯგალაძე საზმაუს ეთერში სიმღერის ჩაწერის დეტალებს იხსენებს "ეთერში ბავშვის დავარდნის კადრი, სამწუხაროდ, ვერ მოხვდა" — რუსუდან მანჯგალაძე საზმაუს ეთერში სიმღერის ჩაწერის დეტალებს იხსენებს
გადახედვა
-
ჰუმანიტარული კატასტროფა ავღანეთში — მშობლები შვილებს გადასარჩენად ყიდიან ჰუმანიტარული კატასტროფა ავღანეთში — მშობლები შვილებს გადასარჩენად ყიდიან
გადახედვა
-
საია: ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტი საქართველოს შეკრების თავისუფლების კანონმდებლობის ფუნდამენტური რეფორმისკენ მოუწოდებს საია: ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტი საქართველოს შეკრების თავისუფლების კანონმდებლობის ფუნდამენტური რეფორმისკენ მოუწოდებს
გადახედვა
-
ქვეყანაში ძალიან სერიოზული პრობლემა გვაქვს ბავშვებთან დაკავშირებით — ელენე ჯაფარიძე საზმაუს ეთერში მომხდარზე ქვეყანაში ძალიან სერიოზული პრობლემა გვაქვს ბავშვებთან დაკავშირებით — ელენე ჯაფარიძე საზმაუს ეთერში მომხდარზე
გადახედვა
-
რამდენ ლარს გამოყოფს სოციალური კალათისა და ფასდაკლებული პროდუქტების ვებპლატფორმისთვის მთავრობა? რამდენ ლარს გამოყოფს სოციალური კალათისა და ფასდაკლებული პროდუქტების ვებპლატფორმისთვის მთავრობა?
გადახედვა
-
ეს ქრისტიანული კულტურის წინააღმდეგ რუსეთის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე დანაშაულია — ზელენსკი კიევ-პეჩერის ლავრაზე დარტყმას ეხმიანება ეს ქრისტიანული კულტურის წინააღმდეგ რუსეთის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე დანაშაულია — ზელენსკი კიევ-პეჩერის ლავრაზე დარტყმას ეხმიანება
გადახედვა
-
Google Earth-ის ახალი ფრენის სიმულატორით მსოფლიოს გარშემო ფრენა შეგიძლიათ Google Earth-ის ახალი ფრენის სიმულატორით მსოფლიოს გარშემო ფრენა შეგიძლიათ
გადახედვა
-
თბილისში კაცი, სავარაუდოდ, მე-7 სართულიდან გადმოაგდეს, მეორე დაჭრილია თბილისში კაცი, სავარაუდოდ, მე-7 სართულიდან გადმოაგდეს, მეორე დაჭრილია
გადახედვა
-
კირ სტარმერი: ინგლისში "ჩრდილოვანი ფლოტის" ნავთობტანკერი შეაჩერეს, რომელიც ინგლისის სრუტეში გავლას ცდილობდა კირ სტარმერი: ინგლისში "ჩრდილოვანი ფლოტის" ნავთობტანკერი შეაჩერეს, რომელიც ინგლისის სრუტეში გავლას ცდილობდა
გადახედვა
-
აშშ-ის მთავრობის დირექტივის გამო Anthropic-მა Mythos 5 და Fable 5 გათიშა აშშ-ის მთავრობის დირექტივის გამო Anthropic-მა Mythos 5 და Fable 5 გათიშა
გადახედვა
-
TI პოლიციაში არაადამიანური მოპყრობის ამსახველ კადრებს ეხმიანება და პასუხისმგებლობას მმართველ პარტიას აკისრებს TI პოლიციაში არაადამიანური მოპყრობის ამსახველ კადრებს ეხმიანება და პასუხისმგებლობას მმართველ პარტიას აკისრებს
გადახედვა
-
ტერაბანკმა მსოფლიოს ერთ-ერთ უმსხვილეს ფინანსურ ინსტიტუტთან — The Bank of New York Mellon-თან პარტნიორობა დაიწყო ტერაბანკმა მსოფლიოს ერთ-ერთ უმსხვილეს ფინანსურ ინსტიტუტთან — The Bank of New York Mellon-თან პარტნიორობა დაიწყო
-
სახალხო დამცველი გმობს პოლიციელების მხრიდან ყველა სახის კანონსაწინააღმდეგო ქმედებას — ომბუდსმენი პოლიციელების ძალადობაზე სახალხო დამცველი გმობს პოლიციელების მხრიდან ყველა სახის კანონსაწინააღმდეგო ქმედებას — ომბუდსმენი პოლიციელების ძალადობაზე
გადახედვა
-
მიგაჩნია, რომ ფეხბურთი კარგად იცი? Quizball-ში ამის დამტკიცება შეგიძლია მიგაჩნია, რომ ფეხბურთი კარგად იცი? Quizball-ში ამის დამტკიცება შეგიძლია
-
თენგიზ შარმანაშვილი: იმიტომ ხდება ქურდობა, რომ დაუსჯელობის განცდა აქვს ვინმეს? არა, უბრალოდ ადამიანი ხანდახან ჩადის ხოლმე დანაშაულს. სახელმწიფო ამის მიმართ არ იქნება არასდროს შემწყნარებელი თენგიზ შარმანაშვილი: იმიტომ ხდება ქურდობა, რომ დაუსჯელობის განცდა აქვს ვინმეს? არა, უბრალოდ ადამიანი ხანდახან ჩადის ხოლმე დანაშაულს. სახელმწიფო ამის მიმართ არ იქნება არასდროს შემწყნარებელი
გადახედვა
-
ჯონი დეპი ამბერ ჰერდისგან მიღებულ $1 მილიონს საქველმოქმედო ორგანიზაციებს ურიცხავს ჯონი დეპი ამბერ ჰერდისგან მიღებულ $1 მილიონს საქველმოქმედო ორგანიზაციებს ურიცხავს
გადახედვა
-
Quizball x Betsson.sport: მსოფლიო ჩემპიონატის გათამაშება ფეხბურთის ფანებისთვის Quizball x Betsson.sport: მსოფლიო ჩემპიონატის გათამაშება ფეხბურთის ფანებისთვის
-
სალომე ზურაბიშვილი: დრო მოვიდა ერთიანი ფრონტის ჩამოყალიბების, რომელიც ამგვარ რეჟიმის დამარცხების ერთადერთი გზაა სალომე ზურაბიშვილი: დრო მოვიდა ერთიანი ფრონტის ჩამოყალიბების, რომელიც ამგვარ რეჟიმის დამარცხების ერთადერთი გზაა
გადახედვა
კომენტარები