ემუქრება თუ არა საფრთხე შოკოლადს 2050 წლისთვის?
ფოტო: GTR
ყოველ წელს შოკოლადის დასამზადებლად საჭირო კაკაოს მოსავალის 20-30% დაავადების გამო ნადგურდება. ამ ყველაფერში კი დიდი წვლილი კლიმატის ცვლილებას მიუძღვის.
კაკაოს ხე საკმაოდ მგრძნობიარე მცენარეა, რომელსაც გაზრდისთვის ძალიან სპეციფიკური პირობები სჭირდება: სტაბილური ტემპერატურა, მაღალი ტენიანობა, უხვი ნალექი და აზოტის შემცველი ნიადაგი. ასეთი პირობები ამჟამად განაში, კოტ-დ'ივუარში და ინდონეზიაში გვხვდება, რის გამოც ისინი შოკოლადის მწარმოებელი ერთ-ერთი პირველი ქვეყნები არიან, თუმცა აღსანიშნავია, რომ მსოფლიოში არსებული შოკოლადის ნახევარზე მეტის წარმოება სწორედ დასავლეთ აფრიკის ორ ქვეყანაში ხდება. ამის გამო შოკოლადის ინდუსტრია კლიმატის მცირე ცვლილებების მიმართაც კი ძალიან მოწყვლადია. გარკვეული კლიმატური მოდელები მიუთითებს, რომ 2050 წლისთვის კლიმატის ცვლილებამ შესაძლოა აღნიშნულ ქვეყნებში შოკოლადის მოყვანა შეუძლებელიც კი გახადოს, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ დედამიწაზე შოკოლადი გაქრება, თუ აღნიშნული ქვეყნები კაკაოს მოყვანისთვის გამოუსადეგარი იქნება, მას სავარაუდოდ სხვა ქვეყნები ჩაანაცვლებენ.
ისიც არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ უკანასკნელ შემთხვევაში, კაკაოს ხის მოყვანა სპეციალურად შექმნილ სათბურებშიც შეიძლება. მართალია, შოკოლადი შეიძლება გაძვირდეს, მაგრამ კაცობრიობა მის გაქრობას არ დაუშვებს.
შოკოლადის წარმოება მრავალმილიარდიანი ინდუსტრიაა, რომელშიც მსოფლიოს მასშტაბით უამრავი ადამიანია დასაქმებული. მეცნიერები კაკაოს ხეების მოდიფიცირებაზე უკვე მუშაობენ, რაც მათ დაავადებებისადმი გამძლეობას მიანიჭებს.
"დასავლეთ აფრიკაში სოკოვანი დაავადებების გავრცელებას შეუძლია ფერმაში კაკაოს მთლიანი მოსავლის განადგურება. იმის გამო, რომ მსგავსი დაავადებები კაკაოსათვის მუდმივი პრობლემაა, მკვლევარებისთვის პრიორიტეტულია კაკაოს გამძლეობის გაზრდა გენმოდიფიცირების მეშვეობით" - წერს მეცნიერი ენდრიუ ფისტერი. პრობლემის გადასაწყვეტად ფისტერის გუნდი იყენებს CRISPR-cas9 ტექნოლოგიას, რომელიც დნმ-ში საჭირო კორექციების შეტანის საშუალებას იძლევა. ამ ტექნოლოგიას როგორც მედიცინაში, ასევე საკვებ ინდუსტრიაში იყენებენ. პირველადი ცდები უკვე ჩატარდა და შედეგები იმედს გვაძლევს, რომ მოდიფიცირებული კაკაოს ხეები კლიმატურ ცვლილებებს უკეთ გაუძლებენ.
ადრეული ცდებისას მკვლევარებმა კაკაოში აღმოაჩინეს გენი სახელად TcNPR3, რომელიც მცენარის ბრძოლისუნარიანობას აქვეითებს. გენის "წაშლის" შემდეგ, შეცვლილი ფოთლები დაავადებებისადმი უფრო გამძლენი გახდნენ და ცდა საბოლოო ჯამში წარმატებული გამოდგა.
მკვლევართა ჯგუფი იმედოვნებს, რომ მეცნიერული პროგრესი შოკოლადს განადგურებისგან დაიცავს.
-
2013-2025 წლებში ხელფასები ნომინალურად 220%-ით და რეალურად 86%-ით გაიზარდა 2013-2025 წლებში ხელფასები ნომინალურად 220%-ით და რეალურად 86%-ით გაიზარდა
გადახედვა
-
ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ საქართველოს ბიომრავალფეროვნებას? ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ საქართველოს ბიომრავალფეროვნებას?
-
ჭადრაკი, როგორც ფოთის ინტელექტუალური კულტურა — რა შესაძლებლობებს ქმნის საქართველოს ბანკისა და ფოთის საჭადრაკო კლუბის პარტნიორობა ჭადრაკი, როგორც ფოთის ინტელექტუალური კულტურა — რა შესაძლებლობებს ქმნის საქართველოს ბანკისა და ფოთის საჭადრაკო კლუბის პარტნიორობა
-
მეცნიერებმა კვერცხის ხელოვნური "ნაჭუჭიდან" წიწილები გამოჩეკეს მეცნიერებმა კვერცხის ხელოვნური "ნაჭუჭიდან" წიწილები გამოჩეკეს
გადახედვა
-
კლიმატის ცვლილების გამო შხამიანი გველის კბენის რისკი იზრდება — კვლევა კლიმატის ცვლილების გამო შხამიანი გველის კბენის რისკი იზრდება — კვლევა
გადახედვა
-
პეტერ ფიშერი: "გერმანიას სურს, რომ საქართველომ შეინარჩუნოს უვიზო რეჟიმი, ესაა მთავარი გზავნილი" პეტერ ფიშერი: "გერმანიას სურს, რომ საქართველომ შეინარჩუნოს უვიზო რეჟიმი, ესაა მთავარი გზავნილი"
გადახედვა
-
როცა წინ ხედავ — თიბისი დაზღვევის ახალი კამპანია როცა წინ ხედავ — თიბისი დაზღვევის ახალი კამპანია
-
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა უკრაინისთვის $108 მლნ-ის საზენიტო-სარაკეტო კომპლექს HAWK-ის შესაძლო მიყიდვა დაამტკიცა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა უკრაინისთვის $108 მლნ-ის საზენიტო-სარაკეტო კომპლექს HAWK-ის შესაძლო მიყიდვა დაამტკიცა
გადახედვა
-
არქიმ 200,000 ლარზე მეტი ღირებულების მარადმწვანე ხის ნერგები ქალაქ რუსთავს საჩუქრად გადასცა არქიმ 200,000 ლარზე მეტი ღირებულების მარადმწვანე ხის ნერგები ქალაქ რუსთავს საჩუქრად გადასცა
-
"დაგვცინის ქართველებს, მაგრამ ის პარალელურად დასცინის აშშ-ის პრეზიდენტ ტრამპს" — პაპუაშვილი გერმანიის ელჩზე "დაგვცინის ქართველებს, მაგრამ ის პარალელურად დასცინის აშშ-ის პრეზიდენტ ტრამპს" — პაპუაშვილი გერმანიის ელჩზე
გადახედვა
-
ხელოვნურმა ინტელექტმა მეცნიერებს ასაკობრივი უსინათლობის სამკურნალო საშუალება შესთავაზა ხელოვნურმა ინტელექტმა მეცნიერებს ასაკობრივი უსინათლობის სამკურნალო საშუალება შესთავაზა
გადახედვა
-
საია მიიჩნევს, რომ ლევან ხაბეიშვილისა და მურთაზ ზოდელავას საქმეები პოლიტიკურად მოტივირებული საია მიიჩნევს, რომ ლევან ხაბეიშვილისა და მურთაზ ზოდელავას საქმეები პოლიტიკურად მოტივირებული
გადახედვა
-
აშშ პოლონეთში დამატებით 5 000 სამხედროს გაგზავნის აშშ პოლონეთში დამატებით 5 000 სამხედროს გაგზავნის
გადახედვა
-
POG: ბრალდებული საპატრიარქოს ეზოში მანქანით რელიგიური შეუწყნარებლობის მოტივით შეიჭრა POG: ბრალდებული საპატრიარქოს ეზოში მანქანით რელიგიური შეუწყნარებლობის მოტივით შეიჭრა
გადახედვა
-
საქართველოს გამარჯვება ევროპის გოგოების ინფორმატიკის ოლიმპიადაზე საქართველოს გამარჯვება ევროპის გოგოების ინფორმატიკის ოლიმპიადაზე
-
"ჯერ საქართველოს" თანადამფუძნებელი ნიკოლოზ ხატიაშვილი მაია სანდუს შეხვდა "ჯერ საქართველოს" თანადამფუძნებელი ნიკოლოზ ხატიაშვილი მაია სანდუს შეხვდა
გადახედვა
-
ლევან ცუცქირიძე მაია სანდუს შეხვდა ლევან ცუცქირიძე მაია სანდუს შეხვდა
გადახედვა
-
ანდრო ჭიჭინაძე: ბავშვებო, უკეთესობისთვის ბრძოლა ყოველთვის გამარჯვებით სრულდება! ანდრო ჭიჭინაძე: ბავშვებო, უკეთესობისთვის ბრძოლა ყოველთვის გამარჯვებით სრულდება!
გადახედვა
-
კახა კახიშვილი: ძლიერი სახელმწიფო ის კი არაა, რომელიც საკუთარ მოქალაქეს ყველაზე მკაცრად სჯის, ძლიერი სახელმწიფოა ის, რომელიც კანონს აღასრულებს სამართლიანად კახა კახიშვილი: ძლიერი სახელმწიფო ის კი არაა, რომელიც საკუთარ მოქალაქეს ყველაზე მკაცრად სჯის, ძლიერი სახელმწიფოა ის, რომელიც კანონს აღასრულებს სამართლიანად
გადახედვა
-
დედამიწის მდინარეების 80% ჟანგბადს კარგავს — ახალი კვლევა დედამიწის მდინარეების 80% ჟანგბადს კარგავს — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
მართვის მოწმობის აღება მარტივდება მართვის მოწმობის აღება მარტივდება
გადახედვა
კომენტარები