იცოდი, რომ თურქეთის ჩრდილოეთით არის ქალაქი, რომლის მცხოვრებლებისთვის "მშობლიური ენა", არც მეტი, არც ნაკლები, სტვენაა? ერთმანეთში საუბრის ნაცვლად, კომუნიკაციისთვის ისინი სხვადასხვა მეთოდით უსტვენენ...

სტვენა თანდაყოლილი "ნიჭი" არ გახლავთ — ეს უნარი ისწავლება. მეტიც, ინტენსიური ვარჯიშით სტვენის სწავლა თითქმის ყველას შეუძლია: ტუჩებით, პირით, ენით ან თუნდაც თითების გამოყენებით. ასე რომ, თუკი ცხოვრების ამ ეტაპამდე ისე მოხვედი, რომ ჯერ კიდევ არ დაგისტვენია, არ იდარდო: ქვემოთ მოგიყვებით რამდენიმე ხერხზე, რომლებიც ამ უნარის დაუფლებაში დაგეხმარება. რაც მთავარია, გახსოვდეს, რომ რაც მეტს ივარჯიშებ, მით უკეთ შეძლებ სტვენას; ასე რომ, რამდენიმე ცდის შემდეგ თუ სასურველ შედეგს ვერ გაიგონებ, ხელს ნუ ჩაიქნევ.

1. სტვენა ტუჩებით

თუ გსურს, სასურველი მელოდია სტვენით შეასრულო, ამისთვის ტუჩების გამოყენება უნდა ისწავლო.

• ენით დაისველე ტუჩები და წინ გამოწიე;
• პირიდან ტუჩების გავლით ნელა გამოუშვი ჰაერი (ამ დროს ხმას გაიგებ);
• ენა მოადუნე და ახლა უფრო მაგრად შეუბერე;
• ტუჩების, ენისა და ყბის გამოძრავებით სხვადასხვა ბგერის გაჟღერება შეგიძლია.

2. სტვენა თითების გამოყენებით

ასეთი მეთოდით სტვენას მაშინ მიმართავენ, როცა შორ მანძილზე ვინმეს ხმას ვერ აგონებენ ან ქუჩაში ტაქსის გაჩერება სურთ.

• ცერა თითების ქვედა ნაწილი სახისკენ შეიტრიალე და დანარჩენი თითები ქვემოთ ჩამოუშვი, ნეკების წვერები კი V-ასოს ფორმით შეატყუპე; შეგიძლია ასევე გამოიყენო საჩვენებელი თითები, ან — საჩვენებელი და ცერა თითები, თუკი ცალი ხელით გსურს დასტვენა;
• ენით დაისველე ტუჩები და უკან, კბილებისკენ შებურცე (თითქოს, ჩვილივით ჯერ არ ამოგსვლია კიჭები);
• ენა მოკეცე და ნეკებს შეახე (პირში თითები ფრჩხილის ქვემოთ, პირველ საკეცამდე უნდა გედოს);
• უკან შებურცული ტუჩებით და თითებზე მიბჯენილი მოკეცილი ენით, პირი მჭიდროდ მომუწე— ჰაერი მხოლოდ თითებს შორის სივრციდან უნდა შედი-გამოდიოდეს;
• ნელა შეუბერე: როგორც ვთქვით, ჰაერი მხოლოდ თითებს შორის სივრციდან უნდა გამოვიდეს (თუ ასე არაა, პირი კარგად არ მოგიკუმავს);
• როცა დარწმუნდები, რომ "ოპერაციაში" მონაწილე ყველა მხარე ადგილზე და მზადყოფნაშია, უფრო მაგრად შეუბერე; წესით, მკივანი ხმა უნდა გაიგო.

3. ენით სტვენა

ასე სტვენა შედარებით უფრო ნაზი და ხმადაბალია, ვიდრე ტუჩებით ან თითების გამოყენებით.

• კვლავაც ენით დაისველე ტუჩები და ოდნავ წინ გამოწიე;
• პირი სულ ოდნავ გააღე, ენა კი სასის წინა მხარეს, კბილებს ზემოთ მიაბჯინე (ამ დროს ხმა უნდა გაიგო);
• რაც მეტად გამოწევ ტუჩებს წინ და მაგრად შეუბერავ, მით ხმამაღალ ბგერას მიიღებ;
• ბგერის ჟღერადობა შეგიძლია შეცვალო ტუჩების გამოძრავებით, მაგალითად, ისე, თითქოს, ოდნავ იღიმი.

4. ჰაერის შესრუტვით სტვენა

ეს ამ ჩამონათვალში ყველაზე რთული ტექნიკაა, მაგრამ თუ გამოგივა და ხმამაღლა დაუსტვენ, ქუჩის მეორე მხარესაც გააგონებ ადამიანს.

• გამოიცანი, რა უნდა ქნა: ჰო, ტუჩები დაისველე და წინ გამოწიე;
• შეისრუტე ჰაერი, სანამ მსტვინავ ხმას არ გაიგებ (ამ დროს შეიძლება ქვედა ყბა ოდნავ ჩამოვარდეს);
• რაც უფრო მაგრად შეისრუტავ ჰაერს, მით ხმამაღალი სტვენა გამოვა.

და მაინც ვერ უსტვენ?

ბევრი, ძალიან ბევრი მცდელობის შემდეგ თუ მაინც ვერაფერი გესმის, ამის მიზეზი შეიძლება სამედიცინო მდგომარეობას უკავშირდებოდეს. სტვენისას ხახის დამხშველი კუნთი, სახელად ველოფარინქსი, ბოლომდე უნდა დაიხუროს. თუ ასე არ ხდება, სტვენა ძნელდება. ველოფარინგიალურ დისფუნქციას, როგორც ამ მდგომარეობას უწოდებენ, შეიძლება იწვევდეს, მაგალითად, მგლის ხახა, ადენოიდების ოპერაცია, ხახის სუსტი კუნთები, მეტისმეტად დიდი სივრცე ხორხსა და სასას შორის ან მეტყველების დარღვევები.

სტვენა ზოგს მეტად ეხერხება, ზოგს — ნაკლებად. არ არსებობს კვლევა, რომელიც შეაფასებდა, ადამიანების რა ნაწილს შეუძლია სტვენა, მაგრამ ერთ-ერთ ინტერნეტგამოკითხვაში რესპონდენტების 67%-მა განაცხადა, რომ ცუდად ან საერთოდ ვერ უსტვენდა. მეტიც, გამოკითხვის მონაწილეთა მხოლოდ 13% მიიჩნევდა, რომ სტვენა ძალიან კარგად გამოსდიოდა.