ბრიტანეთში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ მოსახლეობის 15% ჯანმრთელობის საკითხებზე ოჯახის ექიმთან სიარულის ნაცვლად AI ჩატბოტებს მიმართავს.

2000-ზე მეტ ადამიანზე ჩატარებული გამოკითხვა King's College London-ის მკვლევრებმა გააანალიზეს. იმათ შორის, ვინც AI-ს იყენებს, ყოველი მეოთხე ამას NHS-ის (ბრიტანეთის სახელმწიფო ჯანდაცვის სისტემა) გრძელი რიგების გამო აკეთებს. რესპონდენტთა მეხუთედმა თქვა, რომ AI-ს მისთვის პროფესიონალთან მიმართვა არ ურჩევია, და თითქმის იმავე რაოდენობამ აღნიშნა, რომ ექიმთან მისვლა საერთოდ გადაიფიქრა ხელოვნური ინტელექტის პასუხის გამო.

მკვლევრების თქმით, ეს პირველი კვლევაა, რომელიც რაოდენობრივად ზომავს AI ჩატბოტების გამოყენებას ჯანმრთელობის საკითხებში და აჩვენებს, როგორ ცვლის ტექნოლოგია ადამიანების მიდგომას ჯანმრთელობის საკითხებთან.

კვლევის ხელმძღვანელი პროფესორი გრეჰამ ლორდი ამბობს, რომ ჩატბოტების მზარდი გამოყენება NHS-ის გვერდით "დაურეგულირებელ AI-ჯანდაცვის სისტემას" ქმნის. მისი თქმით, ეს კვლევა ხაზს უსვამს იმ მასშტაბს და სისწრაფეს, რითაც AI უკვე აყალიბებს ჯანდაცვაზე წვდომის გზებს.

"როდესაც AI-სთან დაკავშირებით რამე არასწორად მიდის, პასუხისმგებლობა ხშირად ექიმებს ეკისრებათ, იმ შემთხვევაშიც კი, როცა მათ AI ინსტრუმენტების დანერგვაზე შეზღუდული კონტროლი აქვთ. AI-ის პოტენციალის რეალიზებისთვის გვჭირდება მეტი გამჭვირვალობა: რა მუშაობს, რა არის უსაფრთხო, როგორ მიიღება გადაწყვეტილებები და როგორ გვარდება პრობლემები, რათა პერსონალსაც და პაციენტებსაც ჰქონდეთ ნდობა. სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რომ ვუპასუხოთ იმას, რასაც საზოგადოება გვეუბნება და უზრუნველვყოთ ნდობის შენება მათთან და იმ AI ინსტრუმენტებთან, რომელთა გამოყენებასაც ვგეგმავთ", — ამბობს გრეჰამ ლორდი.

კლინიკურ გადაწყვეტილებებში AI-ს გამოყენებაზე გამოკითხულებში აზრი გაიყო: 37% მხარს უჭერს, 38% წინააღმდეგია. საინტერესოა, რომ 18-24 წლის ახალგაზრდებს შორის 49% ეწინააღმდეგება AI-ს კლინიკურ გამოყენებას NHS-ში, ხოლო 65 წელს გადაცილებულებში ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 36%-ია.

წინა კვლევებმა აჩვენა, რომ AI-ს ზოგიერთი ფორმა, მათ შორის Google AI Overviews, შეიძლება შეიცავდეს მცდარ და შეცდომაში შემყვან სამედიცინო რჩევებს.

საოჯახო ექიმთა სამეფო კოლეჯის პრეზიდენტი, პროფესორი ვიქტორია ცორციუ ბრაუნი ამბობს, რომ "უაღრესად საგანგაშოა", თუ ადამიანები AI-ს ექიმის ნაცვლად იყენებენ. მან დაამატა:

"პაციენტებს არ უნდა უწევდეთ გრძელი რიგების ან სამედიცინო დახმარებაზე წვდომის სირთულის გამო AI-ზე დაყრდნობა. AI-ს შეუძლია სწრაფი პასუხების გაცემა, მაგრამ მას არ შეუძლია პაციენტის გასინჯვა, სრული სამედიცინო ისტორიის გაგება, დახვეწილი სიმპტომების დაფიქსირება ან მტკიცებულებებზე დაფუძნებული კლინიკური განსჯა. მისი ინფორმაცია ასევე შეიძლება იყოს არაზუსტი, შეცდომაში შემყვანი ან მნიშვნელოვანი კონტექსტის გარეშე".

მისი თქმით, ტექნოლოგიამ ჯანდაცვაში ექიმი კი არ უნდა ჩაანაცვლოს, არამედ მას დაეხმაროს და AI-ს კლინიკური გამოყენება გამჭვირვალე და რეგულირებული უნდა იყოს. ბრაუნმა ასევე მოუწოდა პაციენტებს, ჯანმრთელობის საკითხებზე სანდო წყაროებს მიმართონ და საჭიროების შემთხვევაში პროფესიონალთან კონსულტაცია გაიარონ.

• როცა "რობოტი" ადამიანს გვირჩევნია: მეცნიერებმა ჩატბოტებზე "ადიქციის" ფენომენი გამოიკვლიეს
• რამდენად გვეხმარება AI ექიმის ნაცვლად? — მოწინავე სამედიცინო ჟურნალი რისკებზე გვაფრთხილებს