ტექნოლოგიური განვითარება ჩვენი ყოველდღიურობის ყველა ასპექტს შეეხო. ბუნებრივი მოვლენაა ისიც, რომ საფონდო ბირჟებზე ვაჭრობა დღეს უკვე სახლიდან გაუსვლელად, მობილური აპლიკაციის საშუალებითაა შესაძლებელი. თუმცა, ეს ყოველთვის ასე არ ყოფილა. ჩვენ ამ სტატიაში უკვე გიამბეთ განსხვავებებზე დღევანდელ და 100 წლის წინანდელ საფონდო ბირჟებს შორის, ახლა კი მის უფრო ძველ ისტორიასაც გაგაცნობთ.

საფონდო ბირჟები XVIII და XIX საუკუნეებში

ბუნებრივია, დღევანდლისგან რადიკალურად განსხვავდება მე-19 ან მე-18 საუკუნეების საფონდო ბირჟები. ამ პერიოდში საფონდო ბირჟებს დაბალი დინამიკა ახასიათებდა და ინვესტირების პროცესი ტელეგრამის გამოგონებამდე მხოლოდ უშუალო კომუნიკაციით მიმდინარეობდა. საინტერესოა, რომ მაშინ ყველაზე პოპულარულ "ინდუსტრიად" ზღვაოსნობა და საზღვაო ვაჭრობა ითვლებოდა. თუმცა, ნელ-ნელა ტექნოლოგიებმა ყველგან შეაღწია, კომუნიკაცია გამარტივდა, შესაძლებელი გახდა ფასების სწრაფად გაგება და კომპანიების აქციების დისტანციურად, ფოსტით ყიდვა.

სიახლე ნიუ იორკის საფონდო ბირჟაზე

კიდევ უფრო დიდი ცვლილება 1966 წელს მოხდა — ნიუ იორკის საფონდო ბირჟა მთლიანად კომპიუტერიზებულ სისტემაზე გადავიდა და ვაჭრობაში პირველი თანამედროვე ტექნოლოგიები დაინერგა. ამ ცვლილების შემდეგ, მართალია, ვაჭრობა და გამოთვლები გამარტივდა, მაგრამ სანაცვლოდ, უსაფრთხოების პრობლემებიც წარმოიშვა, რის გამოც, ეტაპობრივად იცვლებოდა ვაჭრობასთან და უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული კანონმდებლობა. კომპიუტერის დანერგვა მხოლოდ შიდა გამოთვლებისთვის იყო საჭირო, მაგრამ 1971 წელს, პირველად გაიხსნა ელექტრონული საფონდო ბირჟა.

პირველი დესკტოპ აპლიკაცია

ყველაზე დიდი ცვლილება, რითაც ინვესტირების პროცესმა თანამედროვე ფორმა მიიღო, პირველი დესკტოპ აპლიკაციის შექმნაა. იგი 1996 წელს გაეშვა და საჯარო გახდა. სწორედ ამ დროიდან შეძლეს ინდივიდუალურმა ინვესტორებმა აპლიკაციით ვაჭრობა. აპლიკაციას ETrade ერქვა და ასეთმა ტექნოლოგიურმა ინოვაციამ კიდევ უფრო გაამკაცრა კანონმდებლობა. დღეს უამრავი მობილური თუ დესკტოპ აპლიკაცია არსებობს, რომელიც ყველას აძლევს საშუალებას, ნებისმიერ საფონდო ბირჟაზე, სახლიდან გაუსვლელად ივაჭროს საჯარო კომპანიების აქციებით.

ტექნოლოგიების ძალა

ტექნოლოგიურმა ცვლილებამ ის დადებითი შედეგი მოიტანა, რომ, ხელმისაწვდომობის ზრდასთან ერთად, ვაჭრობის ღირებულება შემცირდა. თუ 100, 150 ან 200 წლის წინ საფონდო ბირჟებზე ვაჭრობისას საკომისიო ხშირად 20% ან 30% იყო, დღეს ეს რიცხვი შემცირდა ან ფიქსირებული გახდა. ასევე, ხელმისაწვდომი გახდა უკუკავშირის მიღება სხვა ინვესტორებისგან, რაც სანდოობის და ინფორმაციის გადამოწმების ერთ-ერთი საუკეთესო მეთოდია.

ტექნოლოგიები ცალსახად დადებითად მოქმედებს ინვესტირების პროცესსა და კონკრეტულად საფონდო ბირჟის განვითარების დინამიკაზე. დღეს უკვე ბევრი ინვესტორი იყენებს ხელოვნური ინტელექტის რჩევებს ინვესტირების განხორციელებისას, რაც, ჯერჯერობით, რისკიანია, თუმცა, წინ კიდევ მრავალი ტექნოლოგიური ცვლილება და საინტერესო სიახლე გველოდება.

აქციებით ვაჭრობა ახლა უკვე საქართველოს ბანკის მობილბანკით არის შესაძლებელი. ესტუმრე მობილბანკს, რომლის საშუალებითაც ისეთი საერთაშორისო კომპანიების ფასიანი ქაღალდებით ვაჭრობას შეძლებ, როგორებიცაა: Apple, Amazon, Microsoft, Tesla, Google და სხვა. ეს სიახლე საქართველოს ბანკმა მისი ჯგუფის შვილობილი კომპანიის, Galt & Taggart-ისა და საერთაშორისო ფინანსური ტექნოლოგიების პლატფორმა DriveWealth-ის პარტნიორობით დანერგა. თუ გსურს მეტი გაიგო ინვესტიციების შესახებ, ესტუმრე ფეისბუქგვერდს — ინვესტიციები, სადაც გაიგებ მეტს, თუ როგორ ივაჭრო აქციებით.

ვაჭრობა/ინვესტირება დაკავშირებულია მაღალ რისკებთან და იმ შემთხვევაშიც კი, თუ რეკომენდაციების შესაბამისად არის განხორციელებული, შესაძლოა გამოიწვიოს არსებითი დანაკარგები, ისევე, როგორც მოგება. თქვენ დეტალურად უნდა გააანალიზოთ, რამდენად მისაღებია თქვენთვის ვაჭრობა/ინვესტირება თქვენი ფინანსური მდგომარეობის გათვალისწინებით და შეგიძლიათ თუ არა გასწიოთ თანხის დაკარგვის რისკი.