რატომ მოქმედებს სიცხე უფრო მეტად ქალებზე, ვიდრე კაცებზე?
ფოტო: Getty Images
ძლიერმა სიცხემ შეიძლება ნებისმიერ ადამიანზე იმოქმედოს, თუმცა ქალების ორგანიზმი მას ხშირად უფრო რთულად უმკლავდება. ამ განსხვავებას რამდენიმე ფაქტორი განაპირობებს:
ჰორმონები და ორგანიზმის რეაქცია სიცხეზე
ქალები ნაკლებად ოფლიანდებიან და ოფლიანობას უფრო მაღალ ტემპერატურაზე იწყებენ, რაც სხეულის გაგრილებას ართულებს. მათ ასევე, საშუალოდ, სხეულის უფრო მაღალი შიდა ტემპერატურა და ცხიმის მეტი რაოდენობა აქვთ.
კვლევების მიხედვით, ქალებს საშუალოდ სხეულის უფრო მაღალი შინაგანი ტემპერატურა და ცხიმის მეტი პროცენტული მაჩვენებელი აქვთ, რომლებიც დამატებითი საიზოლაციო ფენის მსგავსად მოქმედებენ. ტემპერატურის რეგულირებას ჰორმონების ბუნებრივი ცვალებადობაც ართულებს. ეს ცვლილებები განსაკუთრებით შესამჩნევია მენსტრუალური ციკლის, პერიმენოპაუზის, მენოპაუზის, ორსულობისა და ძუძუთი კვების დროს. შედეგად, სიცხეში გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე დატვირთვა იზრდება.
ფოტო: Shutterstock
რისკს მხოლოდ ბიოლოგიური ფაქტორები არ განსაზღვრავს. დაბალი შემოსავალი ან ოჯახის წევრებზე ზრუნვის პასუხისმგებლობა შეიძლება ქალებს სიცხის დროს საკუთარ ჯანმრთელობაზე ზრუნვას ურთულებდეს. გავლენას ახდენს ასაკიც — ქალები საშუალოდ კაცებზე დიდხანს ცხოვრობენ, ხანდაზმული ადამიანები კი სიცხის მიმართ უფრო დაუცველები არიან. დემენციამ შეიძლება წყურვილის შეგრძნების ამოცნობა გაართულოს, შარდმდენმა პრეპარატებმა კი სიცხით გამოწვეული სტრესის საფრთხე გაზარდოს.
მენსტრუალური ციკლი და სიცხის მიმართ მგრძნობელობა
მენსტრუალური ციკლის განმავლობაში ჰორმონების დონის ცვლილებასთან ერთად, სიცხის მიმართ მგრძნობელობაც იცვლება.
ფოტო: Dr. Aneeta Talwar
მენსტრუაციის დაწყებისას ესტროგენის — ჰორმონის, რომელიც სხეულის ტემპერატურის რეგულირებაში მონაწილეობს — დონე მინიმუმამდე ეცემა. შედეგად, ორგანიზმს გაგრილება შეიძლება გაუჭირდეს და გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე დატვირთვაც გაიზარდოს. ზოგი ქალი სიცხის დროს მომატებულ დაღლილობას, თავბრუსხვევას, შფოთვას, უძილობასა და გაძლიერებულ მუცლის ტკივილს გრძნობს.
აღსანიშნავია, რომ სისხლის დაკარგვასთან ერთად ორგანიზმი რკინასაც კარგავს, რამაც ძილსა და ჟანგბადის მიწოდებაზე შეიძლება უარყოფითად იმოქმედოს.
ძლიერდება მენოპაუზის სიმპტომებიც. პერიმენოპაუზისა და მენოპაუზის დროს ქალებს ალები და ღამით ოფლიანობა ხშირად აწუხებთ. სიცხის ტალღების დროს ეს სიმპტომები შეიძლება უფრო ხშირი და ძლიერი გახდეს.
ორსულობა და სიცხით გამოწვეული სტრესი
ფოტო: Amelia K. Bates/Grist
ორსულობის დროს სხეულის ტემპერატურის რეგულირება უფრო რთულდება, რადგან ორგანიზმს მეტი ენერგია და სითხე სჭირდება. გავლენას ახდენს სხეულის გაზრდილი დატვირთვაც — გულ-სისხლძარღვთა სისტემას დამატებითი მუშაობა უწევს.
კვლევების მიხედვით, ძლიერმა სიცხემ შესაძლოა დედისა და ბავშვის ჯანმრთელობისთვის არასასურველი შედეგების რისკი გაზარდოს, განსაკუთრებით მაღალი რისკის ორსულობის დროს.
-
ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს
გადახედვა
-
სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა
გადახედვა
-
ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო
გადახედვა
-
როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები
გადახედვა
-
ტრამპმა ონტარიოს ტბას სახელი შეუცვალა და "ამერიკის ტბა" დაარქვა ტრამპმა ონტარიოს ტბას სახელი შეუცვალა და "ამერიკის ტბა" დაარქვა
გადახედვა
-
6-დღიანი ძებნის შემდეგ, თბილისის ზღვაში დაკარგული 15 წლის მოზარდის ცხედარი იპოვეს 6-დღიანი ძებნის შემდეგ, თბილისის ზღვაში დაკარგული 15 წლის მოზარდის ცხედარი იპოვეს
გადახედვა
-
ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს
გადახედვა
-
საქართველოში მიწისძვრა მოხდა საქართველოში მიწისძვრა მოხდა
გადახედვა
-
არჩილ გორდულაძე: მამუკა მდინარაძის წასვლა დანაკლისია, მას და მის გადაწყვეტილებას ვცემთ უდიდეს პატივს არჩილ გორდულაძე: მამუკა მდინარაძის წასვლა დანაკლისია, მას და მის გადაწყვეტილებას ვცემთ უდიდეს პატივს
გადახედვა
-
თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო
გადახედვა
-
ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან
გადახედვა
-
რა ვიცით თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავაზე, რომელიც აფხაზეთის საქართველოსთან გაერთიანების მომხრე იყო? რა ვიცით თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავაზე, რომელიც აფხაზეთის საქართველოსთან გაერთიანების მომხრე იყო?
გადახედვა
-
შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ
გადახედვა
-
ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის
გადახედვა
-
რატომ უნდა დავასაჩუქროთ საკუთარი თავი ისეთივე მზრუნველობით, როგორსაც სხვებს ვუთმობთ? რატომ უნდა დავასაჩუქროთ საკუთარი თავი ისეთივე მზრუნველობით, როგორსაც სხვებს ვუთმობთ?
-
ქვიზი: როგორ იცნობ რენესანსის მხატვრობას? ქვიზი: როგორ იცნობ რენესანსის მხატვრობას?
-
საქართველოს ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის გადამწყვეტ რაუნდს იწყებს — ერთად ვუგულშემატკივროთ ქართველ კალათბურთელებს საქართველოს ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის გადამწყვეტ რაუნდს იწყებს — ერთად ვუგულშემატკივროთ ქართველ კალათბურთელებს
-
ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის
გადახედვა
-
სეზონური ბოსტნეულის ხიბლი სეზონური ბოსტნეულის ხიბლი
-
რა მოხდა ნეპალ-ტიბეტის საზღვარზე? — ყველაფერი, რაც კატასტროფის შესახებ ვიცით რა მოხდა ნეპალ-ტიბეტის საზღვარზე? — ყველაფერი, რაც კატასტროფის შესახებ ვიცით
გადახედვა
კომენტარები